25 maja 2026 r. zmarł Ryszard Pióro-Bończa pseudonim "Ryś", członek Szarych Szeregów, żołnierz AK.
Ryszard Pióro-Bończa urodził się 5 maja 1929 r. w Warszawie. Mieszkał w Lublinie. Od stycznia 1943 r. do czerwca 1944 r. był zastępowym Szarych Szeregów. Brał udział w gazowaniu lubelskich kin, malowaniu kotwic Polski Walczącej na ścianach kamienic i pomników, a także przemianowywaniu ulic w Lublinie.
W czerwcu 1944 r., zawyżając swój wiek, wstąpił do oddziału partyzanckiego Tadeusza Kuncewicza "Podkowy". We wrześniu został aresztowany przez Urząd Bezpieczeństwa za przynależność do AK, osadzony w więzieniu na Zamku Lubelskim i skazany na siedem lat więzienia (zwolniony w końcu lutego 1945).
Po wyjściu z więzienia Ryszard Pióro-Bończa uciekł przez zieloną granicę do obozu oficerów polskich w Murnau, skąd później został przeniesiony do II Korpusu gen. Władysława Andersa we Włoszech.
W 1946 r. wrócił do Polski i włączył się do walk oddziału partyzanckiego Kazimierza Wolnego "Harta", działającego na terenie Żywiecczyzny. Po rozwiązaniu oddziału w 1947 r. ukrywał się pod przybranym nazwiskiem Władysław Marszałek aż do 1956 r.
Ukończył studia chemiczne na Politechnice Warszawskiej. W 1969 wyjechał z Polski do USA. Przez 25 lat był dyrektorem w fabryce NAPP Chemicals, później zajął się konserwacją i kolekcjonowaniem sztuki. Prowadził własną firmę konserwatorską w mieście Fair Lawn w stanie New Jersey.
Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę pomagał odzyskać związane z ojczyzną dzieła sztuki i dokumenty, za co został uhonorowany Orderem Zasługi Rzeczpospolitej Polskiej, nagrodą "Amicus Poloniae" i odznaką honorową "Zasłużony dla Kultury Polskiej".
Pogrzeb Ryszarda Pióro-Bończy odbył się 28 maja 2026 r. w kaplicy na cmentarzu parafialnym w Borku Fałęckim w Krakowie. W uroczystości wzięła udział przedstawicielka Muzeum Armii Krajowej.
Tekst: Paweł Stachnik
Fot.: Małgorzata Koszarek
