W środę 27 maja 2026 r. przy ul. Botanicznej w Krakowie uczczono pamięć ofiar masowej egzekucji przeprowadzonej przez Niemców w maju 1944 r. W wydarzeniu wzięła udział delegacja Muzeum AK.
Na uroczystość zorganizowaną przez Stowarzyszenie Szarych Szeregów przybyli przedstawiciele m.in. Chorągwi Krakowskiej Związku Harcerstwa Polskiego (z pocztem sztandarowym), drużyn harcerskich (w tym XIV Przemyskiej Harcerskiej Drużyny Wodnej im. hm. Edwarda Heila), Instytutu Pamięci Narodowej, organizacji kombatanckich, władz wojewódzkich i Komitetu Opieki nad Kopcem Piłsudskiego. Muzeum Armii Krajowej reprezentował kierownik Działu Gromadzenia Zbiorów Marek Bik.
Na początku uroczystości komendant Chorągwi Krakowskiej hm. Artur Walkowiak odznaczył 97-letniego druha Kazimierza Szczerbę Medalem Wdzięczności ZHP. Kazimierz Szczerba na przełomie sierpnia i września 1939 r. pełnił służbę patrolową w Pogotowiu Harcerskim w Krakowie. Potem był łącznikiem, przewożącym informacje z nasłuchu radiowego z Myślenic do Krakowa. We wrześniu 1940 r. został zaprzysiężony w Szarych Szeregach. Wspólnie z braćmi uczestniczył w druku konspiracyjnej pracy harcerskiej.
Historyk krakowskiego harcerstwa prof. Janusz Wojtycza przypomniał, że pierwsza tablica upamiętniająca zamordowanych przy ul. Botanicznej została odsłonięta już w 1945 r. z inicjatywy 11. Drużyny Harcerskiej i jej drużynowego Andrzeja Szymańskiego. Po wystąpieniach delegacje złożyły kwiaty i znicze pod tablicami. Wiązankę w imieniu MAK złożył Marek Bik. Na zakończenie uroczystości odmówiono modlitwę.
82 lata temu, 27 maja 1944 r. na pustej wówczas parceli u zbiegu ulic Lubicz i Botanicznej w Krakowie Niemcy rozstrzelali 40 zakładników przywiezionych z więzienia przy ul. Montelupich. Był to odwet za wcześniejsze zabicie dwóch niemieckich policjantów i sołtysa.
Wśród zamordowanych był komendant Krakowskiej Chorągwi Szarych Szeregów hm. Edward Heil. Jego oraz kilku redaktorów harcerskich czasopism ("Watra", "Czuwaj" i "Na ucho") gestapo aresztowało 8 maja na naradzie w lokalu konspiracyjnym przy ul. Grzegórzeckiej 14. Ciała ofiar egzekucji wywieziono w nieznane miejsce.
Pierwszą płytę pamiątkową złożono przy ul. Botanicznej w pierwszą rocznicę egzekucji, 27 maja 1945 r. Gdy w latach 60. wybudowano tam biurowiec, we wnęce od strony ulicy Lubicz umieszczono stosowną tablicę. W 50. rocznicę zbrodni, w 1994 r., obok wejścia do budynku pojawiły się nowe tablice.
Tekst i fot.: Paweł Stachnik
