We wtorek 23 czerwca 2026 r. gościliśmy w Zespole Szkół Oświatowych w Skrzydlnej koło Limanowej. Przygotowaliśmy dla uczniów prelekcje historyczne i pokazy i zajęcia sprawnościowe.
Do szkoły podstawowej w Skrzydlnej udała się sześcioosobowa delegacja Muzeum złożona z pracowników Działu Komunikacji i Informacji oraz Działu Głównego Inwentaryzatora. Zabraliśmy ze sobą muzealne eksponaty i materiały warsztatowe i edukacyjne. Na dziedzińcu przed szkołą zorganizowany został piknik historyczny.
Najpierw Mirosław Brach i Paweł Stachnik pokazali cztery egzemplarze historycznej broni ze zbiorów MAK. Byli to: niemiecki karabin Mauser, niemiecki pistolet maszynowy MP 40, brytyjski pistolet maszynowy Sten i amerykański pistolet maszynowy Thompson. Uczniowie mogli posłuchać o ich historii, użyciu podczas wojny oraz wykorzystaniu przez partyzantów Armii Krajowej.
Następnie Jan Dubiel opowiedział o Kierownictwie Dywersji, czyli Kedywie - jego sposobach walki, akcjach i wyposażeniu. Zaprezentował też na swoim przykładzie umundurowanie żołnierza Kedywu z czasu Powstania Warszawskiego.
W trzecim wykładzie Mirosław Brach przedstawił historię polskiego karabinu przeciwpancernego Ur i pokazał jego replikę ze zbiorów Muzeum.
Maciej Kwaśniewski opowiedział o Polskim Państwie Podziemnym i jego sile zbrojnej - Armii Krajowej.
Druga część pikniku miała charakter praktyczny. Uczniowie mogli się sprawdzić w ładowaniu magazynka pistoletowego na czas, wziąć do ręki Mausera, Stena i Thompsona, a także zapoznać się z żołnierskim wyposażeniem (np. mapnikami, manierkami, hełmami, bronią krótką). Dla chętnych przygotowaliśmy specjalną krzyżówkę. Przy jej rozwiązywaniu można było wykorzystać zdobytą podczas prelekcji wiedzę. Było tez zadanie z szyfrowania tekstu alfabetem morsa.
W tym samym czasie inna grupa dzieci uczestniczyła w zawodach sprawnościowych na szkolnym boisku. Pod opieką Macieja Kwaśniewskiego, Agnieszki Chrząszcz i Damiana Galosa uczniowie odbywali bieg w parach na czas. Chłopcy biegli z repliką karabinu Ur, a dziewczęta z torbą sanitarną. Zawody cieszyły się dużym powodzeniem.
Na zakończenie zwycięzcy poszczególnych konkurencji otrzymali nagrody w postaci kompasów, a wszyscy uczestnicy pikniku upominki ufundowane przez Muzeum Armii Krajowej.
Uczniom i nauczycielom szkoły podstawowej w Skrzydlnej bardzo dziękujemy za gościnę i zapraszamy do odwiedzenia naszego Muzeum w Krakowie.
W drodze powrotnej odwiedziliśmy dwór w Stróży, gdzie w sierpniu 1913 r. odbywała się pierwsza szkoła oficerska Związku Strzeleckiego. Uczestniczyli w niej m.in. Józef Piłsudski, Kazimierz Sosnkowski, Michał Karaszewicz-Tokarzewski, Leopold Lis-Kula, Tadeusz Kasprzycki. Absolwenci szkoły stali się później kadrą Legionów Polskich i armii II Rzeczpospolitej. Obecnie w budynku mieści się Szkoła Podstawowa im. Stanisława Wyspiańskiego.
Tekst: Paweł Stachnik
Fot.: Maciej Kwaśniewski, Agnieszka Chrząszcz, Paweł Stachnik
