26 czerwca 2026 r. w Krakowie przy ul. Wodnej, w 84. rocznicę tragicznych wydarzeń odbyły się uroczystości upamiętniające przeprowadzoną w tamtym miejscu przez Niemców pierwszą publiczną egzekucję na terenie miasta. Życie straciło siedmiu Polaków przywiezionych z krakowskiego więzienia na Montelupich.
Przy pomniku usytuowanym w miejscu szubienicy, która stanęła w okolicach dworca PKP Kraków Płaszów, zebrali się przedstawiciele Zarządu Dzielnicy Podgórze, województwa małopolskiego, Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość" Obszar Południowy, Muzeum Armii Krajowej, Zarządu Głównego Niezależnego Światowego Związku Żołnierzy AK, 11. Małopolskiej Brygady Obrony Terytorialnej oraz krakowskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej.
Obecni odmówili modlitwę za pomordowanych, wysłuchali okolicznościowych przemówień, złożyli pod pomnikiem kwiaty i zapalili znicze pamięci. W imieniu Muzeum AK znicz zapaliła Małgorzata Koszarek.
Egzekucja przeprowadzona 26 czerwca 1942 r. była odwetem wykonanym za wykolejenie między Płaszowem a Bieżanowem pociągu wojskowego. Okupanci aresztowali siedmiu przypadkowych polskich kolejarzy, których oskarżyli o pomoc w akcji sabotażowej. Sabotażu i dywersji kolejowej dokonał niezidentyfikowany oddział partyzancki Gwardii Ludowej.
Niemcy nie wykonali egzekucji osobiście lecz użyli do tego funkcjonariuszy żydowskiej policji porządkowej Jüdischer Ordnungsdienst z pobliskiego getta. Ciała powieszonych wisiały na szubienicy przez kilka dni, aby budzić grozę wśród przechodniów i pasażerów przejeżdżających obok pociągów.
Jesienią 1943 r., gdy generalny gubernator, niemiecki zbrodniarz wojenny Hans Frank podpisał rozporządzenie o tzw. sądach doraźnych, co kilka tygodni na ulicach Krakowa odbywały się publiczne egzekucje zakładników.
Tekst: Małgorzata Koszarek
Fot.: Zbigniew Galicki, Małgorzata Koszarek
