W niedzielę 26 lipca 2026 r. w Wał-Rudzie i Zabawie odbyły się obchody 82. rocznicy Akcji Most III, czyli przerzutu na Zachód zdobytych przez AK elementów niemieckiej rakiety V-2. W uroczystościach wziął udział wicedyrektor Muzeum Armii Krajowej prof. Olgierd Grott.
Obchody rozpoczęły się pod pomnikiem upamiętniającym bohaterów operacji w Wał-Rudzie. Odśpiewano tam hymn państwowy, odczytano apel poległych oraz złożono wieńce i wiązanki kwiatów. Obecni byli przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, środowisk kombatanckich, instytucji kultury oraz organizacji społecznych, a także poczty sztandarowe i asysta wojskowa.
Następnie w Sanktuarium bł. Karoliny Kózkówny w Zabawie odprawiona została msza w intencji uczestników akcji oraz wszystkich żołnierzy Armii Krajowej zaangażowanych w działania konspiracyjne podczas wojny. Po części oficjalnej odbył się piknik historyczny i prezentacje grup rekonstrukcyjnych.
Muzeum Armii Krajowej reprezentował wicedyrektor prof. Olgierd Grott, który przemawiał podczas uroczystości i wziął udział w panelu dyskusyjnym o uczestnikach akcji w namiocie przy sanktuarium w Zabawie.
Akcja Most III była jedną z najważniejszych operacji przeprowadzonych przez AK. W nocy z 25 na 26 lipca 1944 r. w Wał Rudzie wylądował aliancki samolot. Przylecieli nim cichociemni i kurierzy z Londynu, m.in. Jan Nowak-Jeziorański. Na pokład załadowano natomiast elementy niemieckiego pocisku V-2 zdobytego przez Armię Krajową oraz informacje na temat tej rakiety. Obciążona maszyna miała problemy ze startem. Dopiero po kilku próbach udało jej się oderwać od ziemi. Części i dane o rakiecie pozwoliły brytyjskim naukowcom opracować sposoby obrony przed niemiecką "bronią odwetową" - V-2.
Tekst: Paweł Stachnik
Fot.: UMWM, Urząd Miejski w Radłowie
