Zapraszamy od 10 do 17 z wyjątkiem poniedziałków

Świderski Tadeusz


Żołnierz NSZ-AK, inżynier elektryk, działacz Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej.

Urodził się 4 VII 1925 r. w Czerśli koło Łukowa (Lubelskie). Przed wybuchem wojny ukończył szkołę powszechną. W październiku 1939 r. jako czternastolatek pomagał żołnierzom Samodzielnej Grupy Operacyjnej "Polesie" gen. Franciszka Kleeberga w ukryciu i zakonserwowaniu broni. W okresie okupacji niemieckiej jego dom rodzinny, położony na kolonii z dala od wsi, stał się centrum konspiracji, udzielając schronienia i pomocy członkom podziemia.

W lutym 1942 r. złożył przysięgę przed Władysławem Maciejczykiem "Sokół II", członkiem Sztabu Okręgu nr XII Narodowych Sił Zbrojnych, przyjmując pseudonim "Wrzos", "Maciej Wrzos". Od 1943 r. był łącznikiem i przewodnikiem dla osób poszukiwanych przez Niemców za działalność konspiracyjną, których przyprowadzał do obozu partyzanckiego w rezerwacie Jata. Był to obóz leśno-szkoleniowy, położony w lasach łukowskich, pozostający najpierw do dyspozycji oddziałów NSZ, a po scaleniu NSZ z Armią Krajową ¬, Komendy Obwodu AK Łuków. Na jego bazie odtwarzano I Batalion 35 Pułku Piechoty 9 Dywizji Piechoty AK, w szeregach którego Świderski także służył.

W czerwcu 1944 r. ukończył kurs podchorążych, który odbył się w "Jacie", otrzymując stopień kaprala podchorążego. W trakcie służby był zaangażowany w przewożenie broni oraz przeprowadzanie kursu łączności dla łączniczek i harcerzy. W ramach przygotowań do akcji "Burza" prowadził obserwacje i zbierałanie informacjei o rozmieszczeniu niemieckich magazynów wojskowych w lesie "Sochacz" koło Łukowa.

Po wkroczeniu Sowietów został 23 VIII 1944 r. został aresztowany przez NKWD. Zwolniony, ukrywał się przez kilka miesięcy. W 1945 r. zdał maturę w Liceum Ogólnokształcącym im Tadeusza Kościuszki w Łukowie, po czym - nadal zagrożony aresztowaniem - wyjechał do Katowic. W latach 1946-1951 studiował energetykę na Politechnice Śląskiej. Przez wiele lat związany był z Zakładami Budowy Sieci Elektrycznej "ELBUD", na stanowisku inżyniera-elektryka. W latach pięćdziesiątych był wzywany na przesłuchania w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego.

Po przejściu na emeryturę w 1990 r. zaangażował się w działalność Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Pełnił funkcję przewodniczącego Komisji Historycznej Okręgu Śląskiego, jak również przewodniczącego Komisji Rewizyjnej Oddziału Katowice. Zmarł 5 XII 2012 r.

Odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Armii Krajowej.

Literatura:
Muzeum Armii Krajowej, Kolekcja Tadeusza Świderskiego, Załącznik nr 2 do Kwestionariusza Tadeusza Świderskiego, Katowice, ok. 2006, bp.
Muzeum Armii Krajowej, Kolekcja Tadeusza Świderskiego, Oświadczenie Piotra Kosobudzkiego "Błyskawicy", Turek, 23 IV 1990, bp.
M.B. Mojski, "Tadeusz Świderski" [w:] Ludzie «Kościuszki». Sylwetki nauczycieli i uczniów Gimnazjum i Liceum im. Tadeusza Kościuszki w Łukowie, cz. 1, Łuków 2013, s. 55-58.
M. Bechta, Jata 44 - obozy szkoleniowe NSZ i AK w lasach łukowskich w czasie II wojny światowej, Biała Podlaska 2011.


Zmień ustawienia cookies