19 marca 2026 r. w Krakowie odbyły się obchody 117. rocznicy urodzin gen. bryg. Elżbiety Zawackiej "Zo". Uczestniczył w nich przedstawiciel Muzeum Armii Krajowej.
Uroczystość miała miejsce pod popiersiem generał "Zo" w krakowskim parku Jordana. Jedyną kobietę wśród cichociemnych uczcili członkowie Jednostki Strzelecki 2077 w Krakowie, która zorganizowała wydarzenie, przedstawiciele krakowskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej oraz Muzeum Armii Krajowej. W imieniu dyrekcji Muzeum kwiaty złożył Karol Kordas z Sekcji Nauki i Wydawnictw, oddając hołd niezwykłej bohaterce Polskiego Państwa Podziemnego.
Gen. bryg. Elżbieta Zawacka ps. "Zo" była przedwojenną instruktorką Przysposobienia Wojskowego Kobiet, żołnierzem Armii Krajowej oraz kurierką Komendy Głównej AK na najtrudniejszych trasach. Przeszła do historii jako jedyna kobieta wśród cichociemnych - elitarnej grupy żołnierzy zrzucanych do okupowanego kraju, by realizować kluczowe misje konspiracyjne
Po wojnie pracowała jako nauczycielka, aktywnie działała w środowisku kombatanckim oraz była współzałożycielką Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Z jej inicjatywy powstało w Toruniu środowisko, które dało początek działalności archiwalnej dokumentującej losy żołnierzy Armii Krajowej, dziś kontynuowanej przez Fundację im. gen. Elżbiety Zawackiej - Archiwum i Muzeum Pomorskie Armii Krajowej oraz Wojskowej Służby Polek.
Została także drugą w historii kobietą mianowaną na stopień generała brygady w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Tekst: Karol Kordas
Fot.: Karol Kordas, IPN Kraków
