Muzeum AK wzbogaciło się o kolejny depozyt. Do zbiorów i od razu na wystawę czasową trafiły pamiątki po kpt. Władysławie Iwanowskim, zastępcy dowódcy Pułku 4 Pancernego "Skorpion" 2 Korpusu Polskiego.
W minionym roku do Muzeum AK zgłosił się Pan Janusz Iwanowski, który po zwiedzeniu naszej ekspozycji podjął decyzję o przekazaniu w depozyt pamiątek po swoim dziadku kpt. Władysławie Iwanowskim, zastępcy dowódcy Pułku 4 Pancernego "Skorpion". Jedna z przestrzeni wystawy stałej poświęcona jest Polskim Siłom Zbrojnym na Zachodzie i 2 Korpusowi Polskiemu, a wśród prezentowanych zbiorów duża część dotyczy wspomnianego właśnie Pułku 4 Pancernego "Skorpion" i jego kapelana, o. Adama Studzińskiego.
Obecnie przekazane do Muzeum pamiątki po kpt. Władysławie Iwanowskim można oglądać w Muzeum Armii Krajowej na nowej wystawie czasowej: "Historię tworzą LUDZIE - 2 Korpus" przygotowanej przez Fundację Znaki Pamięci. Prezentuje losy i szlak bojowy polskich żołnierzy pod dowództwem gen. Władysława Andersa - od tworzenia oddziałów w ZSRS, przez ewakuację na Bliski Wschód, utworzenie 2 Korpusu Polskiego aż do kampanii włoskiej i powojennych losów. Wystawę można oglądać w przestrzeni wystaw czasowych do 31 sierpnia 2026 r.
.jpg)
Lista otrzymanych artefaktów:
- Francuski wojskowy dokument tożsamości Carte d'Identite - legitymacja Władysława Iwanowskiego, 1939 r.
- Karta demobilizacyjna Władysława Iwanowskegoi, Ciarpiagne, 31.08.1940
- Krzyż Walecznych z legitymacją dla Władysława Iwanowskiego, 1941
- Fotografia dokumentowa Władysław Iwanowski, Bagdad, 1942-1943?
- Fotografia - grupa żołnierzy na samochodach Willys podczas ćwiczeń terenowych oficerów późniejszego Pułku 4 Pancernego "Skorpion", Irak. Trzeci od lewej Władysław Drelicharz (z lornetką), czwarty Władysław Iwanowski, trzeci od prawej o. Adam Studziński (z lornetką), pierwszy od prawej Romuald Fait.
- Czołg Mk III Valentine - pamiątkowa statuetka z dedykacją dla kpt. Władysława Iwanowskiego od jego podkomendnych, Irak 1943 r.
- Pismo Dowództwo Armii Polskiej na Wschodzie Biuro Pomocy Rodzinom Wojsk i Jeńców Wojennych do kpt. Władysław Iwanowski, 29.09.1943 i potwierdzenie odbioru paczki przez Kamila Iwanowska, Kraków 6.07.1943
- Fotografia portretowa Władysław Iwanowski, Kair 1942-1943?
- Rozkaz ppłk. Stanisława Glińskiego, dowódcy Pułku 4 Pancernego, 24 maja 1944 r.
- Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino nr 29664 z legitymacją, nadanie pośmiertne, 1945 r.
- List gen. Gustawa Paszkiewicza do Kamili Iwanowskiej - zawiadomienie o śmierci jej męża, 1947 r.
- Odpis rozkazu gen. Bronisława Rakowskiego 25.05.1944
- Obrazek z Matką Boską Ostrobramską, należący do Władysława Iwanowskiego
- Pismo z Państwowego Zakładu Emerytalnego do Kamili Iwanowskiej, w sprawie dokumentów do wniosku o pensję wdowią, 1947
- Pismo od Departamentu Personalnego MON do Kamili Iwanowskiej, Warszawa, 9.10.1947
- Oświadczenie Kamili Iwanowskiej o wdowieństwie, 1947
- List mjr Wołyniaka do NN z informacją o śmierci Władysława Iwanowskiego, 1947
- Pismo od The War Office do Kamili Iwanowskiej w sprawie spadku po Władysławie Iwanowskim, 1954
- Pismo od The War Office do Kamili Iwanowskiej w sprawie depozytu finansowego po Władysławie Iwanowskim, 13.08.1954
- Spis depozytu pozostałego po Władysławie Iwanowskim, 1954
- Zeszyt ewidencyjny (informacje o przebiegu służby wojskowej) Władysława Iwanowskiego
- "Skarb z Montbard" - artykuł prasowy dotyczący m.in. kpt Władysława Iwanowskiego
- Kordzik oficerski wz.37, dla wojsk pancerno-motorowych, 1937-1939
- Bagnet czechosłowacki vz.24, 1924-1938
- Bagnet niemiecki wz.98/05 "neues Art", 1905-1918
- Bagnet niemiecki S98 n/A, 1902-1917
- Bagnet niemiecki S98 n/A, 1907
- Bagnet niemiecki S84/98 z pochwą od bagnetu S84/98/34
- Bagnet niemiecki S84/98/34, 1938
Biogram Pana Władysława Iwanowskiego przygotowany przez dr Anetę Hoffmann z Fundacji Znaki Pamięci:
Władysław Iwanowski urodził się w 1906 r. w Białej Podlaskiej w rodzinie o tradycjach patriotycznych. Jego rodzice Józef oraz Zofia z Jeruzalskich Iwanowscy byli zaangażowani w działalność niepodległościową i antycarską, w konsekwencji czego ich majątek skonfiskowano, a ich samych zesłano na wschodnią Ukrainę. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości otrzymali odszkodowanie od rządu polskiego i zakupili dom w okolicach Brześcia nad Bugiem.
W latach 1919-1926 Władysław kształcił się w Brześciu nad Bugiem i w czerwcu 1926 r. zdał egzamin maturalny. Trzy miesiące później wstąpił do Wojska Polskiego, w latach 1926-1929 był słuchaczem Szkoły Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej. Wraz z jej ukończeniem został awansowany do stopnia podporucznika. Nieprzerwanie do wybuchu II wojny światowej pełnił służbę czynną w Wojsku Polskim - początkowo w 38 Pułku Piechoty "Strzelców Lwowskich", a następnie w 82 Pułku Piechoty. Po ukończeniu w lipcu 1933 r. półrocznego kursu oficerów broni pancernej w Centrum Wyszkolenia Broni Pancernej w Warszawie dalszą służbę wojskową związał z tym typem broni w szeregach: 4 Batalionu Czołgów i Samochodów Pancernych, 4 Batalionu Pancernego oraz od 23 marca 1939 r. jako dowódca 92 Samodzielnej Kompanii Czołgów Rozpoznawczych z Brześcia nad Bugiem. 1 stycznia 1932 r. awansowany do stopnia porucznika, a 19 marca 1938 r. do stopnia kapitana broni pancernej.
We wrześniu 1939 r. wraz z dowodzoną przez siebie 92 Samodzielną Kompanią Czołgów Rozpoznawczych prowadził walki z Niemcami na terenie ziemi łódzkiej i w okolicach Warszawy, następnie kompania wycofała się do Chełma i dalej w kierunku Tarnopola. W związku z wkroczeniem 17 września 1939 r. wojsk sowieckich na Kresy Wschodnie II RP ewakuował się z częścią żołnierzy kompanii na Węgry, a następnie do Francji, gdzie do sierpnia 1940 r. przebywał jako oficer 10 Brygady Kawalerii Pancernej.
W szeregach Brygady przeszedł szlak bojowy kampanii francuskiej 1940 r. Za wykazane męstwo w bitwie pod Montbard został dwukrotnie odznaczony Krzyżem Walecznych. Po zakończeniu działań wojennych we Francji nie zaprzestał służby - organizował ewakuację żołnierzy swojego oddziału przez Afrykę do Wielkiej Brytanii.
Od listopada 1942 r. był zastępcą dowódcy 4 Batalionu Czołgów Armii Polskiej na Wschodzie, przemianowanego w sierpniu 1943 r. na Pułk 4 Pancerny, który wszedł w skład 2 Brygady Pancernej 2 Korpusu. Uczestnik kampanii włoskiej Pułku. Od 12 maja 1944 r. jako dowódca Zgrupowania Czołgów walczył ofiarnie wraz z żołnierzami Pułku 4 Pancernego "Skorpion" w bitwie o Monte Cassino. Poległ w niej 18 maja 1944 r. i spoczął na Polskim Cmentarzu Wojennym na wzgórzu montecassińskim.
Dowódca 2 Brygady Czołgów gen. Bronisław Rakowski w swym rozkazie specjalnym nr 1 z 25 maja 1944 r. za okres bitwy podkreślił szczególne walory dowódcze i osobiste poległego kapitana Iwanowskiego.
Władysław Iwanowski został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Pamiątkowym Monte Cassino (nr 29664). Miał żonę Kamilę i dwóch synów: Leszka oraz Janusza. Kamila Iwanowska o śmierci męża dowiedziała się dopiero w 1947 r. Po wojnie mieszkała z synami w Krakowie.
Tekst: Arkadiusz Bąk
Fot. P. Stachnik, skany dokumentów wykonał P. Rychlik
