We wtorek 14 kwietnia 2026 r. o godz. 12 Muzeum Armii Krajowej zaprasza na pokaz filmu w reżyserii Bogusławy Stanowskiej-Cichoń pt. "Małopolscy kapelani Golgoty Wschodu".

Dokument opowiada o dwóch kapłanach z Małopolski - ks. Janie Leonie Ziółkowskim i ks. Andrzeju Niwie - duszpasterzach Wojska Polskiego, którzy towarzyszyli oficerom wziętym do niewoli po sowieckiej agresji 17 września 1939 r., a następnie zostali zamordowani w Katyniu i Charkowie.

Film przypomina historię ich życia, odzwierciedlającą prawdę o losach tamtego pokolenia, któremu przyszło walczyć o niepodległość Ojczyzny. Ksiądz Jan Ziółkowski próbował wstąpić do Legionów, a w końcu jako kapelan uczestniczył w największych bitwach wojny polsko-bolszewickiej, niosąc wsparcie duchowe, spowiadając, udzielając Komunii i zaopatrując w sakrament namaszczenia rannych żołnierzy. W okresie międzywojennym kierował Rejonami Duszpasterstwa Wojskowego m.in. w Wilnie, Lublinie, Stanisławowie i Jarosławiu. W sierpniu 1939 r. został przydzielony na stanowisko szefa służby duszpasterskiej 24. Dywizji Piechoty.

Ks. Andrzej Niwa po święceniach posługiwał jako wikariusz w Nowym Sączu, Łącku, Krużlowej, Uściu Solnym i Pogórskiej Woli w diecezji tarnowskiej. Następnie został powołany na funkcję kapelana w Korpusie Ochrony Pogranicza i pełnił służbę na placówkach kresowych. Potem służył w parafiach wojskowych w Prużanie, Ostrowie Wielkopolskim i Tarnowie. W kampanii wrześniowej wziął udział jako kapelan 5. Pułku Strzelców Konnych.

Po sowieckiej agresji 17 września 1939 r. obaj nieśli pomoc duchową polskim oficerom przetrzymywanym w obozach w Starobielsku i Kozielsku. Odprawiali potajemnie msze, spowiadali i udzielali ostatniego namaszczenia. Gdy ks. Ziółkowskiemu zaproponowano ucieczkę, odpowiedział "W niewoli sowieckiej będę żołnierzom polskim bardzo potrzebny".

Obydwaj zostali zamordowani przez NKWD: ks. Andrzej Niwa w Charkowie, ks. Jan Ziółkowski w Katyniu.

Film jest oparty na świadectwach rodzinnych i wypowiedziach historyków. Pokazuje także pielgrzymkę członków Stowarzyszenia Pamięć Kapelanów Katyńskich do sanktuarium w Kalwarii Pacławskiej, które jest miejscem kultu kapelanów - męczenników zbrodni katyńskiej. Co roku przy tablicy upamiętniającej zamordowanych duchownych odbywają się tam uroczystości podczas Katyńskiego Apelu Poległych z udziałem kompanii reprezentacyjnej wojska i funkcjonariuszy Straży Granicznej.

Scenariusz i reżyseria: Bogusława Stanowska-Cichoń, zdjęcia: Artur Uczkiewicz, montaż: Krzysztof Krzyżanowski, produkcja: Stowarzyszenie Pamięć Kapelanów Katyńskich. Czas filmu: 56,17.

Projekcja odbędzie się we wtorek 14 kwietnia o godz. 12 w Muzeum Armii Krajowej przy ul. Wita Stwosza 12 w Krakowie. Wstęp wolny.