12 czerwca 2026 r. w Szkole Podstawowej im. Lotników Alianckich w Ostrowie odbył się Dzień Patrona Szkoły, czyli obchody 82. rocznicy zestrzelenia samolotu B-24J Liberator.
W Szkole Podstawowej im. Lotników Alianckich w Ostrowie koło Proszowic upamiętniono 82. rocznicę zestrzelenia Liberatora o numerze EW-248 należącego 31. Dywizjonu South African Air Force (Siły Powietrzne Afryki Południowej).
Samolot został zestrzelony 17 sierpnia 1944 r. nad Klimontowem. Rozbił się na polach wsi Ostrów. Siedmiu członków załogi zginęło. Drugi pilot Lt. J.J.C. Groenwald ocalił życie skacząc ze spadochronem. Uratowany, został przejęty przez żołnierzy Armii Krajowej. Polegli lotnicy zostali pochowani niedaleko miejsca rozbicia się wraku. Po wojnie ciała ekshumowano i przeniesiono na cmentarz wojskowy przy ul. Prandoty w Krakowie. Groby lotników położone są w kwaterze żołnierzy Wspólnoty Brytyjskiej.
Uroczystość rozpoczęła się mszą św. odprawioną w miejscowym kościele. Następnie kompania honorowa, orkiestra i uczestnicy przemaszerowali pod Pomnik Pamięci Bohaterskich Lotników Alianckich. Po podniesieniu flagi państwowej na maszt odśpiewany został "Mazurek Dąbrowskiego", odczytano apel pamięci, a kompania reprezentacyjna z 5. Pułku Dowodzenia oddała salwę honorową. Delegacje różnych instytucji i środowisk złożyły wieńce i wiązanki kwiatów, oddając hołd bohaterom tamtych wydarzeń. W Szkole Podstawowej im. Lotników Alianckich w Ostrowie odbyło się okolicznościowe spotkanie. Część artystyczną przygotowali uczniowie szkoły.
W uroczystościach uczestniczył delegat dyrektora Muzeum AK. Po drodze delegacja Muzeum odwiedziła grób lotników.
Grób brytyjskich lotników w Luborzycy
Na cmentarzu parafialnym w Luborzycy (gmina Kocmyrzów-Luborzyca) znajduje się symboliczna mogiła lotników alianckich z 31. Dywizjonu Bombowego 205. Grupy RAF. Samolot wykonujący lot z misją zrzutową dla Powstania Warszawskiego został zestrzelony nocą z 16 na 17 sierpnia 1944 r.
W obelisku wykonanym według projektu Wacława Maja wykorzystane zostało śmigło tego Liberatora. Ciała poległych lotników zostały po wojnie ekshumowane i przeniesione na cmentarz wojskowy w Krakowie-Rakowicach.
Tekst i fot.: Robert Springwald
