2 września 2025 r. w Muzeum AK odbyły się obchody 80. rocznicy utworzenia Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość". Spotkanie z tej okazji zorganizowaliśmy we współpracy z Zarządem Obszaru Południowego Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość "WiN" w Krakowie oraz krakowskim Oddziałem Instytutu Pamięci Narodowej.
Obchody rozpoczęły się o godz. 9 rano uroczystą mszą odprawioną przez abp. Marka Jędraszewskiego w kościele Kapucynów przy ul. Loretańskiej.
W samo południe do Muzeum przybyło ponad 70 osób: przedstawiciele organizacji kombatanckich, delegacje władz i instytucji, sympatycy tradycji AK i WiN. Spotkanie rozpoczęło się od odśpiewania hymnu narodowego i modlitwy poprowadzonej przez kapelana środowisk niepodległościowych o. Jerzego Pająka.
Gości powitali wicedyrektor Muzeum prof. Olgierd Grott, prezes Zarządu Obszaru Południowego Zrzeszenia "WiN" w Krakowie Małgorzata Janiec i dyrektor krakowskiego Oddziału IPN prof. Filip Musiał.
Prof. Olgierd Grott przypomniał pokrótce dzieje zbrojnego ruchu oporu podczas okupacji: Służby Zwycięstwu Polski, Związku Walki Zbrojnej, Armii Krajowej i jej kontynuacji, jaką był WiN.
Małgorzata Janiec w osobistym wystąpieniu wspomniała minione lata działalności Zarządu Obszaru Południowego "WiN", członków, którzy odeszli oraz zrealizowane przedsięwzięcia.
Prof. Filip Musiał przypomniał idee przyświecające Zrzeszeniu tuż po wojnie: wywalczenie niepodległej i suwerennej Polski, usunięcie z niej wojsk sowieckich i uczynienie Polaków gospodarzami we własnym kraju.
List od prezydenta Krakowa Aleksandra Miszalskiego odczytał jego pełnomocnik ds. organizacji pozarządowych Artur Buszek. Obszerny wykład o historii, celach i działaniach "WiN-u" przedstawił dr Michał Wenklar, zastępca dyrektora krakowskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej.
Następnie prezes Fundacji Kwartalnika "Wyklęci" Kajetan Rajski przeprowadził rozmowę z krewnymi Żołnierzy Wyklętych: Jadwigą Ostafin-Martyną (córką kpt. Józefa Ostafina, członka II Zarządu WiN), Franciszkiem Batorym (bratem Józefa Batorego, członka IV Zarządu Głównego WiN) oraz Markiem Franczakiem (synem ostatniego Żołnierza Wyklętego Józefa Franczaka "Lalusia"). Wspominali oni swoich bliskich - walczących o wolną Polskę i zabitych przez komunistyczny aparat represji.
Głos zabrał także prezes Zarządu Głównego Zrzeszenia "WiN" Zbigniew Młyniec z Lublina. Małgorzata i Jacek Jańcowie w imieniu władz Obszaru Południowego Zrzeszenia "WiN wręczyli odznaki honorowe. Medal za Zasługi dla Światowego Związku Żołnierzy AK otrzymał Franciszek Batory. Natomiast odznaki z okazji 80. rocznicy Zrzeszenia "WiN" trafiły do: Jadwigi Ostafin-Martyny, Jana Lohmana, Franciszka Batorego, Zbigniewa Młyńca i Marka Franczaka.
Na zakończenie dyrektor Filharmonii Krakowskiej Mateusz Prendota zaintonował "Marsz Zaporczyków", a do śpiewu dołączyli wszyscy obecni.
Spotkanie prowadził kierownik Działu Upowszechniania Muzeum AK Arkadiusz Bąk.
Tekst i fot.: Paweł Stachnik
