Muzeum Armii Krajowej w Krakowie zaprasza we wtorek i środę 23 i 24 lipca 2024 r. na Spacer Pamięci do grobów uczestników Akcji "Burza" we Lwowie. Upamiętnienie odbywa się z okazji 80. rocznicy rozpoczęcia walk o Lwów.

22 lipca 1944 r. oddziały Armii Czerwonej zaatakowały Lwów. W walkach o miasto wzięły udział także jednostki Armii Krajowej w sile około 3 tys. żołnierzy. Akowcy walczyli o poszczególne obiekty, ulice i kwartały. Kilkudniowe zacięte zmagania z Niemcami doprowadziły do oswobodzenia Lwowa, w czym polscy żołnierze mieli znaczący udział.

Choć akowskie oddziały zdobyły uznanie sowieckich dowódców, po walkach zostały rozbrojone i aresztowane. Podobnie Sowieci postąpili z dowództwem lwowskiej AK, które zostało aresztowane, a następnie internowane w obozach.

Z okazji przypadającej właśnie 80. rocznicy udziału jednostek AK w lipcowych walkach delegacje organizatorów uroczystości udadzą się na krakowskie cmentarze: Rakowicki i Salwatorski, by zapalić znicze na grobach pochowanych tam uczestników Akcji "Burza" we Lwowie.

Program wydarzenia:

23 lipca (wtorek), godz. 12.00, spotkanie na cmentarzu Rakowickim (ul. Rakowicka 26), zbiórka przy kaplicy
- przejście na grób kpt. dr Jerzego Fałdzińskiego (kwatera RA, miejsce za grobowcem Rudnickich), złożenie zniczy i krótka modlitwa
- przejście na grób kpt. Adama Baczyńskiego (kwatera N, rząd pn., miejsce 4), złożenie zniczy i krótka modlitwa
- przejście na grób mjr. prof. Jerzego Michała Kowalczuka (kwatera IIA, rząd wsch., miejsce po lewej stronie grobowca Nowaków), złożenie zniczy i krótka modlitwa
- przejście na grób kpt. Ewy Łowczyńskiej (kwatera XIVA, rząd 21, miejsce 7), złożenie zniczy i krótka modlitwa
- przejście na grób Jana Brodzisza (kwatera JB, rząd 6, miejsce 3), złożenie zniczy i krótka modlitwa

24 lipca (środa), godz. 13.00, spotkanie na cmentarzu Salwatorskim (al. J. Waszyngtona), zbiórka przy bramie głównej
- przejście na grób ppłk. Jana Sury (kwatera C, rząd 19, grób nr 4), złożenie zniczy i krótka modlitwa
- przejście na grób por. Konrada Sury (kwatera SC2, rząd 8, grób nr 20), złożenie zniczy i krótka modlitwa
- przejście na grób kpt. dr. Kazimierza Międzobrodzkiego (kwatera SC9, rząd B, grób nr 10), złożenie zniczy i krótka modlitwa

Biogramy:

Jerzy Fałdziński ps. "Jerzy" (1924-2012) - zaprzysiężony w konspiracji został w 1942 r. W 1943 r. trzykrotnie brał udział w zdobyciu broni z magazynów niemieckich w pawilonach na terenie Targów Lwowskich. Dowódca drużyny w 14. Pułku Ułanów Jazłowieckich AK. Brał udział w akcjach dywersyjnych Okręgu Lwowskiego i w walkach partyzanckich Akcji "Burza". Po wojnie zamieszkał w Krakowie, ukończył studia na Wydziale Lekarskim UJ.

Adam Baczyński ps. "Maur" (1924-2014) - od 1943 r. służył w AK w Inspektoracie Lwów-Miasto. Przeszedł konspiracyjny kurs podchorążych. Brał udział w akcjach osłonowych wsi pod Lwowem przed represjami Niemców i policji ukraińskiej. Uczestnik Akcji "Burza" w oddziałach 40. Pułku Piechoty AK 5. Dywizji Piechoty im. Dzieci Lwowskich. Zastępca dowódcy drużyny sztabu Dzielnicy Południowej. Po wojnie zamieszkał w Krakowie. Uczestniczył w pracach nad organizacją Muzeum AK. Był współautorem stałej wystawy "Obszar Lwowski ZWZ-AK".

Jerzy Michał Kowalczuk ps. "Kondor" (1926-2019) - w 1943 r. został zaprzysiężony w Narodowej Organizacji Wojskowej we Lwowie. W NOW-AK pracował jako drukarz i kolporter prasy konspiracyjnej oraz w osłonie lokali konspiracyjnych. Uczestniczył w Akcji "Burza" na terenie Lwowa. Po wkroczeniu Sowietów działał w NOW-NIE, do czerwca 1946 r. wydawał ostatnie czasopismo konspiracyjne,,Słowo Polskie". Zagrożony aresztowaniem wyjechał ze Lwowa.

Ewa Łowczyńska ps. "Marta" (1926-2022) - podczas obrony Lwowa we wrześniu 1939 r. jako harcerka została powołana do służby w obronie przeciwlotniczej. Potem była łączniczką, a podczas walk o Lwów w lipcu 1944 r. sanitariuszką. Została odznaczona m.in. Krzyżem Orderu Krzyża Niepodległości, Krzyżem Armii Krajowej i Krzyżem II Obrony Lwowa.

Jan Brodzisz ps. "Floks" (1898-1967) - członek NOW, ZWZ, AK i WiN, kierownik komórki Legalizacyjnej Komendy Okręgu AK Lwów. Przygotowywał fałszywe dokumenty, które ratowały życie zagrożonym konspiratorom i poszukiwanym osobom. Dokumenty przez niego wykonane wspomagały działania konspiracyjne AK na terenie Lwowa, zarówno podczas okupacji niemieckiej, jak i później sowieckiej. Aresztowany przez UB 27 września 1947 r., został skazany na 15 lat pozbawienia wolności. Zwolniony w 1954 r. Odznaczony czterokrotnie Krzyżem Walecznych oraz Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami.

Jan Sura ps. "Szczepan" (1923-2012) - został zaprzysiężony w organizacji Stronnictwa Narodowego "Wyzwolenie". Żołnierz Narodowej Organizacji Wojskowej scalonej z AK. Po zaprzysiężeniu przydzielony do 2 plutonu w Dzielnicy Śródmieście pod dowództwem pchor. Franciszka Sitnika "Orlanda". W 1943 r. ukończył kurs podchorążych. Następnie przydzielony na dowódcę drużyny w plutonie "Orlanda". Uczestniczył w Akcji "Burza" we Lwowie. 6 sierpnia 1944 r. został aresztowany przez Sowietów, udało mu się uciec. 3 grudnia 1946 r. aresztowany przez UB i skazany na 5 lat więzienia. Zwolniony na mocy amnestii. Po wojnie wieloletni prezes Ogólnopolskiego Okręgu Żołnierzy AK Obszaru Lwowskiego im. Orląt Lwowskich ŚZŻ AK oraz redaktor naczelny jego "Biuletynu Informacyjnego".

Konrad Sura ps. "Jasiński" (1921-2013) - od 1940 r. działał w ZWZ. Następnie związał się z organizacją "Wyzwolenie". W 1942 r. został skierowany do plutonu "Rysia" Lwów-Śródmieście i służył w nim do 1944 r. Był redaktorem konspiracyjnego pisma "Orlęta" Ukończył kurs podchorążych. Wziął udział w akcji "Burza". Pluton "Rysia", do którego należał, obsadził i uchronił od wysadzenia Pocztę Główną. Następnie działał w organizacji NIE i konspiracji narodowej. Po wojnie współpracował przy tworzeniu wystawy "Obszar Lwowski ZWZ-AK" w Muzeum Armii Krajowej. Wieloletni prezes Środowiska Żołnierzy AK Obszaru Lwowskiego im. Orląt Lwowskich w Krakowie.

Kazimierz Międzobrodzki ps. "Karol" (1926-2019) - od 1942 r. należał do placówki Bybło w Inspektoracie Stanisławów AK. Następnie od 1944 r. służył Oddziale "Sokół" i 11. Dywizji Piechoty AK. Uczestniczył w walkach z UPA. Po wojnie współzałożyciel Niezależnego Ruchu Kombatantów Armii Krajowej (1986 r.).
Ponadto na cmentarzu Podgórskim (ul. Wapienna 13) spoczywa kpt. Aleksander Nikodemowicz ps. "Olek" (1923-2015), kolporter-łącznik Obszaru Lwowskiego Dzielnicy Zachód w obwodzie Koło, uczestnik Akcji "Burza" przy transporcie broni w zgrupowaniu w szkole im. Sienkiewicza. Kwatera IIB, rząd 5, miejsce 21.

Na cmentarzu w Mogile (os. Wandy) pochowany jest kpt. Stefan Wojciech Nowotyński ps. "Biały" (1922-2012), łącznik na terenie Mościsk, w 1943 r. uczestnik obrony kolonii Sułkowszczyzna i Krysowiec przed UPA, w czerwcu 1944 r. przyjęty do Oddziału Kedywu, który stacjonował w gmachu Politechniki Lwowskiej. Sektor C, rząd 1, grób nr 1285.

Współorganizatorami uroczystości są: Związek Harcerstwa Polskiego Chorągiew Krakowska, Światowy Związek Żołnierzy AK Okręg Małopolska oraz Okręg Żołnierzy AK Obszaru Lwowskiego im. Orląt Lwowskich.

Zapraszamy wszystkich, którzy chcą oddać hołd żołnierzom Armii Krajowej biorącym udział w walkach o Lwów w 1944 r.

**********