10 lutego 2025 r. w Krakowie upamiętniono ofiary pierwszej sowieckiej deportacji Polaków z Kresów Wschodnich w głąb ZSRS. W uroczystościach wzięła udział delegacja Muzeum Armii Krajowej.
W nocy z 9 na 10 lutego 1940 r. władze sowieckie rozpoczęły brutalną deportację tysięcy Polaków z terenów okupowanych od września 1939 r. Około 140 tys. obywateli, głównie rodzin wojskowych, urzędników, kolejarzy i leśników, zostało siłą wywiezionych w głąb Związku Sowieckiego.
Dla wielu ta podróż oznaczała śmierć, a tysiące nigdy nie wróciły do Ojczyzny. Była to zaplanowana akcja mająca na celu zniszczenie polskich elit i osłabienie oporu wobec totalitarnego reżimu.
Z okazji 85. rocznicy pierwszej masowej deportacji przeprowadzonej przez Sowietów, w Krakowie odbyły się uroczystości upamiętniające ofiary tych tragicznych wydarzeń. Delegacja Muzeum Armii Krajowej, na czele z zastępcą dyrektora dr. hab. Olgierdem Grottem, złożyła kwiaty pod tablicą Zesłańców Sybiru na placu o. gen. Adama Studzińskiego.
Następnie w Centrum Dokumentacji Zsyłek, Wypędzeń i Przesiedleń UKEN odbyła się dalsza część wydarzenia, gdzie uczestnicy mieli okazję wysłuchać relacji świadków historii - osób, które osobiście doświadczyły dramatycznych losów zesłańców lub są spadkobiercami ich pamięci.
W ramach wydarzenia odbyła się projekcja filmu dokumentalnego "Nie daj się zabić... Sybiracy w Drugim Korpusie Polskim", ukazującego losy Polaków, którzy po zwolnieniu z sowieckich łagrów zaczęli służbę w 2. Korpusie Polskim dowodzonym przez gen. Władysława Andersa.
W jego szeregach znaleźli się nie tylko byli zesłańcy, ale także żołnierze polskiego podziemia niepodległościowego, m.in. gen. Leopold Okulicki, gen. Michał Tokarzewski-Karaszewicz oraz płk Nikodem Sulik, którzy wcześniej byli więzieni przez Sowietów.
Uroczystość dopełniło otwarcie wystawy poświęconej dramatycznym losom Sybiraków walczących w szeregach 2. Korpusu Polskiego.
Tekst: Karol Kordas
Fot.: Małgorzata Koszarek
