28 listopada 2024 r. w sali kinowej Muzeum Polskiej Piosenki w Opolu przy ul. Piastowskiej 14A odbędzie się przedpremierowy pokaz filmu dokumentalnego w reż. Grzegorza Kubaszki zatytułowanego "Z pacynką i w pasiaku".

Film poświęcony jest życiu, działalności polonijnej i konspiracyjnej Zofii Hajduk (z domu Poliwoda). Porusza mało znane wątki działalności ZWZ-AK na terenie województwa opolskiego podczas okupacji znajdującego się w granicach Rzeszy. W skład struktur konspiracyjnych, liczących od 800 do 1000 osób, wchodziła ludność autochtoniczna - obywatele Niemiec narodowości polskiej. Rodzina Poliwodów, należała do polskiego aktywu. Współzakładali I Dzielnicę Związku Polaków w Niemczech, w czasie wojny działali na rzecz polskiego wywiadu.

W filmie wystąpi córka głównej bohaterki, prof. UO Janina Hajduk-Nijakowska, oraz prof. UO Michał Lis. Światło dzienne ujrzą od dawna niepublikowane nagrania oraz Radia Opole, wprowadzając do filmu zmarłą w 2002 r. Zofię Hajduk.

Pokaz odbędzie się 28 listopada br. o godz. 13.00 w sali kinowej Muzeum Polskiej Piosenki w Opolu, przy ul. Piastowskiej 14A.

Biogram Zofii Hajduk.

Urodziła się w Wójtowej Wsi (obecnie jest to dzielnica Opola) w maju 1920 r. Pochodziła z rodziny znanej w regionie z podtrzymywania polskich tradycji i kultury. Jej dwaj starsi bracia brali udział w III powstaniu śląskim w 1921 r. i wstąpili do Związku Polaków w Niemczech.

W 1937 r. w I Dzielnicy ZPwN w Opolu Alojzy Smolka założył polski teatrzyk lalek, który Zofia Hajduk współtworzyła. Teatrzyk działał na terenie całej Opolszczyzny, a pierwszy opolski spektakl zrealizowano w Domu Polskim jesienią tego samego roku. Już wówczas opolskie gestapo prowadziło notatki operacyjne z działalności teatru. 6 marca 1938 r. w Berlinie w I Kongresie Polaków w Niemczech uczestniczyła również 18-letnia Zofia, wraz z braćmi.

W sierpniu 1939 r. przeszła tajny kurs i została wcielona do polskiego wywiadu wojskowego. Po wybuchu wojny we wrześniu 1939 r. została zatrzymana przez Niemców i wysłana do obozu koncentracyjnego KL Ravensbrück (nr 2241). Jej obozowa gehenna trwała do kwietnia 1940 r.

Po odzyskaniu wolności niezwłocznie podjęła współpracę z Inspektoratem Opolskim ZWZ-AK "Skorpion". Jej zadaniem była obserwacja i tworzenie meldunków, dotyczących spraw wojskowych oraz sytuacji ekonomicznej na Opolszczyźnie.

W sierpniu 1943 r. została zdekonspirowana i aresztowana. Po ośmiu miesiącach spędzonych w więzieniu w Lublińcu, wysłano ją, jako specjalnego więźnia, do obozu koncentracyjnego KL Auschwitz (nr 75711), z adnotacją w aktach "Langsam sterben lassen" (wykończyć powoli). W 1945 r. znalazła się w gronie nielicznych więźniów obozowych, którzy przeżyli "marsz śmierci". Ponownie wysłano ją do KL Ravensbrück, a następnie w głąb Niemiec.

Po zakończeniu wojny wróciła do Opola, współtworzyła życie kulturalno-społeczne w Opolu i regionie, współpracowała z Radiem Opole, a także była działaczką w powojennym ZBoWiD.