Publikacja Jednostka Wojskowa NIL. Współczesność - historia - tradycja jest kolejnym tomem serii wydawniczej poświęconej jednostkom Wojska Polskiego, realizowanej przez Muzeum Armii Krajowej im. gen. Emila Fieldorfa "Nila" w Krakowie. Książka stanowi kompleksowe przedstawienie działalności Jednostki Wojskowej NIL - formacji Wojsk Specjalnych, będącej spadkobierczynią tradycji Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej, a równocześnie kontynuującą w warstwie symbolicznej wybrane motywy tradycji organizacji dywersyjno-wywiadowczej "Wachlarz" (m.in. w oznace Zespołu Wsparcia Informacyjnego, wzorowanej na symbolice tej formacji).
Współczesne zadania Jednostki zostały skonfrontowane z historycznym dziedzictwem jej patrona, gen. Emila Fieldorfa "Nila": legionisty, oficera WP, organizatora i pierwszego komendanta Kedywu, jednej z najważniejszych postaci Polskiego Państwa Podziemnego. Autorzy publikacji, pod redakcją dr. hab. Olgierda Grotta, prof. UJ, ukazują nie tylko bieżące funkcjonowanie jednostki, jej strukturę, specyfikę działań i szkolenia, ale także bogatą warstwę historyczną związaną z AK oraz dziedzictwem formacji dywersyjnych.
Pierwszy rozdział publikacji autorstwa mjr Jarosława Michalika prezentuje genezę i rozwój Jednostki Wojskowej NIL, jej rolę w Siłach Zbrojnych RP, unikatowe zdolności operacyjne, udział w misjach zagranicznych oraz specyfikę naboru do Wojsk Specjalnych. Kolejne rozdziały prowadzą czytelnika przez kluczowe elementy tradycji: postać gen. Fieldorfa (Monika Karolczuk), historię Kedywu (Karol Kordas) i organizacji "Wachlarz" (dr Tomasz Dudek).
W drugiej części książki autorzy prowadzą czytelników trasami historyczno-krajoznawczymi, po Krakowie (Joanna Chudzicka, Karol Kordas), kurier¬skiej trasie "Szkoła" (Marek Bik, Monika Karolczuk, Paweł Stachnik) oraz po miejscach walk i dywersji krakowskiego Kedywu w Niepołomicach i Puszczy Niepołomickiej (Joanna Chudzicka, Karol Kordas). Te ujęcia geograficzne służą nie tylko utrwaleniu pamięci o podziemiu, ale także edukują i inspirują współczesnych żołnierzy.
Jednostka Wojskowa NIL. Współczesność - historia - tradycja to publikacja o wyraźnej funkcji edukacyjnej i formacyjnej, ukazująca współczesną służbę w perspektywie etosu Armii Krajowej. Stanowi wartościową propozycję zarówno dla żołnierzy Wojsk Specjalnych, jak i dla osób zainteresowanych historią Polskiego Państwa Podziemnego i współczesną wojskowością.
Seria w ramach Biblioteki Muzeum Armii Krajowej w Krakowie, nr 13
