We wtorek 24 marca 2026 r. Muzeum Armii Krajowej podpisało umowę z Jednostką Wojskową NIL. Porozumienie parafowali dyrektor Muzeum dr Jarosław Szarek i dowódca JW NIL płk Piotr Gomuła.
Przy okazji odbywających się w JW NIL przy ul. Tynieckiej uroczystości z okazji 73. rocznicy śmierci gen. Emila Fieldorfa "Nila" (patrona jednostki) odbyła się ceremonia podpisania umowy o współpracy.Umowa przewiduje współdziałanie m.in. na rzecz upowszechniania historii Wojska Polskiego i JW NIL, upowszechniania wiedzy o Armii Krajowej i Polskim Państwie Podziemnym, kształtowania pozytywnego wizerunki sił zbrojnych oraz kultywowania pamięci o patronie obu instytucji - gen. Emilu Fieldorfie "Nilu".
Muzeum AK będzie udostępniać żołnierzom krakowskiej jednostki swoją ekspozycję i zasoby archiwalne, zapraszać przedstawicieli JW NIL na wystawy, spotkania i konferencje oraz współorganizować uroczystości związane z upamiętnieniem dotyczących jej rocznic. Z kolei JW NIL będzie wspierać merytorycznie przedsięwzięcia Muzeum, popularyzować jego działalność i uczestniczyć w organizowanych przez nie wydarzeniach.
Podczas uroczystości podpisania porozumienia dowódca NIL-a płk Piotr Gomuła otrzymał wydaną przez Muzeum książkę pt. "Jednostka Wojskowa NIL. Współczesność - historia - tradycja". Publikacja, która ukazała się w drugiej połowie 2025 r., jest swego rodzaju monografią JW NIL. Zawiera teksty dotyczące historii tej jednostki, jej patrona gen. Emila Fieldorfa i dywersyjnej organizacji "Wachlarz" oraz teksty turystyczno-krajoznawcze o trasie kurierskiej "Szkoła", śladach gen. "Nila" w Krakowie oraz wojennych walkach w podkrakowskich Niepołomicach i Puszczy Niepołomickiej. Autorami publikacji są pracownicy Muzeum AK i żołnierze JW NIL.
Dodajmy, że nasze Muzeum już od dawna owocnie współpracuje z jednostką NIL, a podpisanie umowy było sformalizowaniem tej praktycznej kooperacji. Oficerowie i żołnierze z pocztem sztandarowym regularnie odwiedzają organizowane przez Muzeum AK uroczystości (np. ostatnio 14 lutego br. podczas obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej), jednostka wystawia też swoje stoisko podczas Nocy Muzeów w Muzeum. Z kolei muzealne stoisko promocyjne pojawia się na współorganizowanym przez NIL-a corocznym marszu "Śladami gen. Nila - od zmierzchu do świtu".
Podczas wtorkowej uroczystości umowę o współpracy z JW NIL podpisał także dyrektor Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie Tomasz Kosecki.
Tekst: Paweł Stachnik
Fot.: Janusz Ślęzak/IPN Kraków
