Muzeum Armii Krajowej zaprasza badaczy do udziału w konferencji naukowej zatytułowanej "Armia Krajowa - stan badań i perspektywy badawcze". Wydarzenie odbędzie się w dniach 22-23 października 2026 r. w Krakowie.

Dzieje Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej należą do kluczowych obszarów badań nad okupacją niemiecką i sowiecką ziem polskich. Jednocześnie specyfika konspiracji, fragmentaryczność dokumentacji oraz powojenne uwarunkowania polityczne i archiwalne sprawiły, że historiografia AK rozwijała się w odmiennych kontekstach krajowych i emigracyjnych, wytwarzając zróżnicowane narracje i tradycje interpretacyjne.

Organizowana przez MAK konferencja poświęcona będzie syntetycznej refleksji nad tym dorobkiem oraz nad aktualnym stanem badań nad Armią Krajową. Jej celem będzie diagnoza najważniejszych osiągnięć i ograniczeń badawczych, krytyczna analiza podstaw źródłowych oraz wskazanie nowych możliwości interpretacyjnych wynikających z poszerzania bazy archiwalnej, rozwoju badań regionalnych i wykorzystania narzędzi cyfrowych. Szczególne miejsce w programie konferencji zajmie refleksja nad relacją między zasobem źródłowym, procedurami krytyki źródeł a interpretacją historyczną, zwłaszcza w odniesieniu do tematów budzących spory w sferze pamięci zbiorowej i polityki historycznej.

Istotnym elementem obrad będzie identyfikacja luk badawczych oraz refleksja nad przyszłością badań nad Armią Krajową, w tym nad porównywalnością ustaleń i wykorzystaniem narzędzi analitycznych oraz cyfrowych w perspektywie porównawczej europejskich ruchów oporu.

W szczególności zapraszamy do wystąpień wokół następujących zagadnień:
• Obraz AK w historiografii PRL tj. dorobek, ograniczenia, język opisu, selekcja tematów i źródeł.
• Historiografia polskiej emigracji tj. rola ośrodków i autorów, obieg źródeł, uzupełnianie luk pozostawionych przez badania krajowe.
• Obraz AK w polityce i badaniach międzynarodowych: pogląd i rezultaty badawcze naukowców z zagranicy na działalność konspiracji w Polsce, porównania z ruchem oporu w Europie, perspektywy sojusznicze, ograniczenia wynikające z dostępu do archiwów.
• AK w dokumentach: Komendy Głównej, okręgów, obwodów i struktur terenowych. Charakterystyka zasobu archiwalnego, w tym obieg informacji, praktyki kancelaryjne, łączność, logistyka oraz organizacja pracy na szczeblu lokalnym; stan zachowania i rozmieszczenie materiałów oraz zakres informacji, jakie zawierają; identyfikacja proweniencji dokumentów (komórek i pionów je wytwarzających), z uwzględnieniem różnic między pionem wojskowym, strukturami Delegatury Rządu i innymi organizacjami cywilnymi; metodyka pracy ze źródłami konspiracyjnymi i ocena ich wartości informacyjnej.
• AK w dokumentach państw okupacyjnych i innych państw europejskich - analiza dokumentów niemieckich, sowieckich i zagranicznych, zakres wiedzy wynikający z tych źródeł oraz jego ograniczenia, kategorie opisu działalności konspiracyjnej, nazewnictwo organizacji w dokumentacji obcej, możliwości prowadzenia kwerend w archiwach zagranicznych, stan rozpoznania tych zasobów oraz wykorzystanie materiałów w badaniach porównawczych nad europejskimi ruchami oporu.
• Perspektywy badań nad Armią Krajową

Komitet Organizacyjny konferencji:
• Dr hab. Olgierd Grott, prof. UJ
• Dr Dorota Koczwańska-Kalita

Rada naukowa konferencji:
• Prof. dr hab. Bogdan Chrzanowski
• Prof. dr hab. Andrzej Chwalba
• Prof. dr hab. Grzegorz Mazur
• Prof. dr hab. Jan Rydel
• Prof. dr hab. Marek Wierzbicki
• dr hab. Jerzy Gapys, prof. UJK
• dr hab. Waldemar Grabowski
• dr Andrzej Chmielarz
• dr Dawid Golik
• mgr Mariusz Olczak

Sekretarze konferencji:
• Joanna Chudzicka
• Karol Kordas

Termin zgłaszania tytułu wystąpienia wraz z abstraktem (1500 znaków) upływa 30 czerwca 2026 r. Zgłoszenia prosimy przesyłać na adres mailowy: .

Strona internetowa konferencji: https://muzeum-ak.pl/konferencja2026/.

Adres do korespondencji: Muzeum Armii Krajowej im. gen. Emila Fieldorfa "Nila" w Krakowie, ul. Wita Stwosza 12, 31-511 Kraków
Tel. 12 410 07 70