W piątek 28 lutego 2025 r. o godz. 17 Muzeum AK zaprasza na projekcję filmu dokumentalnego o małopolskich partyzantach "Dziedzictwo. Jeśli my zapomnimy o Was...". Uczestnikami wydarzenia będą twórcy filmu.
Obraz w reżyserii Krzysztofa Brożka to pierwszy dokument całościowo prezentujący historię oddziałów partyzanckich działających w Małopolsce podczas wojny i po niej. Autor zamierzył sobie, by narracja objęła okres od Organizacji Orła Białego z 1939 r. i Konfederacji Tatrzańskiej, aż do 1955 r., czyli końca drugiej konspiracji.]
Na potrzeby filmu reżyser nagrał kilkadziesiąt rozmów z partyzantami i członkami ich rodzin (w tym z najbliższymi - żonami i dziećmi). Znaleźli się wśród nich żołnierze najbardziej znanych małopolskich oddziałów partyzanckich, m.in. Zgrupowania "Błyskawica" Józefa Kurasia "Ognia", "Żandarmerii" kpt. Jana Dubaniowskiego "Salwy" czy 1. Pułku Strzelców Podhalańskich AK.
Twórca odnalazł i udokumentował kilkanaście miejsc obozowisk oddziałów partyzanckich m.in. w Beskidzie Sądeckim i Makowskim. Zarejestrował słowa i melodie pieśni partyzanckich - cenne i wyjątkowe muzyczne świadectwo ducha tamtych czasów. We współczesnych aranżacjach znalazły się one na ścieżce dźwiękowej filmu.
I tak specjalnie dla "Dziedzictwa" zaśpiewał Marek Piekarczyk, który wykonał "Modlitwę obozową", swoisty hymn wielu oddziałów partyzanckich, stworzony na wygnaniu w Rumunii przez Adama Kowalskiego już w październiku 1939 r. Z kolei wokalista i kompozytor Norbert "Smoła" Smoliński nagrał "Wicher od Turbacza". Według lokalnej pamięci słowa do tej pieśni stworzył Stanisław Ludzia "Harnaś", adiutant Józefa Kurasia "Ognia" i dowódca oddziału "Wiarusy".
Raper Tadek Polkowski stworzył własny utwór poświęcony słynnemu partyzantowi Janowi Sałapatkowi ps. "Orzeł", walczącemu od 1943 do 1955 r., ostatniemu dowódcy oddziału "Zorza". Kapela rodziny Kowalcze (Piotr oraz córki Emilia i Wiktoria) z Chabówki nagrała pieśń "Matka Boska Partyzancka", Stanisław Ludzia, bratanek wspomnianego Staszka Ludzi "Harnasia", stworzył "Pieśń żołnierzy >>Ognia<<", a Jan Kowalczyk zaśpiewał "Marsz Jędrusiów" i "Zmarł, biedaczysko".
Poza tym w filmie zabrzmiały ludowe melodie Górali Kliszczackich w wykonaniu Andrzeja Oskwarka, tradycyjne pastorałki w wykonaniu organowym Andrzeja Szczepańca i inne.
Film powstał dzięki oddolnemu zaangażowaniu różnych środowisk. Producentem głównym było to Stowarzyszenie Regiony, a wspomagali je: Światowy Związek Żołnierzy AK Oddział Małopolska, Związek Żołnierzy NSZ Małopolska, PGRH "Błyskawica" im. mjr. Józefa Kurasia "Ognia", GRH "Żandarmeria", Stowarzyszenie NZS 1980.
Swoją wiedzą, zbiorami i wywiadami podzielili się eksperci-regionaliści, w tym: Artur Kołodziej (oddziały z terenu Gorców, Podhala i Tatr), Ziemowit Kalinowski (Beskid Wyspowy, Beskid Makowski), Jacek Zygadlewicz (Beskid Sądecki) i inni.
Spotkanie z udziałem reżysera, bohaterów filmu i muzyków, którzy nagrali do niego pieśni, odbędzie się w piątek 28 lutego 2025 r. o godz. 17 w Muzeum AK przy ul. Wita Stwosza 12 w Krakowie. Wstęp 2 złote.
