We wtorek 18 marca 2025 r. Muzeum Armii Krajowej zaprasza na kolejne spotkanie historyczne z cyklu "Polska w oczach...". Gościć będziemy prof. Jana Rydla, który odpowie na pytanie "Co Niemcy wiedzieli o polskiej konspiracji?".

W kwietniu 1945 r. niemiecki wywiad wojskowy opracował dokument będący 139-stronicową analizą polskiego ruchu oporu. Przedstawiono w nim historię, struktury, sposób działania, stan aktualny oraz cele polskiej konspiracji. Dokument miał zostać zaprezentowany Heirichowi Himmlerowi i służyć jako wzór do zbudowania nazistowskiego ruchu oporu po przewidywanej już niebawem klęsce III Rzeszy.

Autorem analizy był gen. Reinhard Gehlen, szef Fremde Heere Ost (Obce Wojska Wschód), czyli oddziału w Sztabie Generalnym niemieckiego Dowództwa Wojsk Lądowych, który zajmował się wywiadowczym rozpracowywaniem nieprzyjaciela na froncie wschodnim, przede wszystkim Armii Czerwonej, ale również polskiego podziemia.

Dokument - zwany Raportem Gehlena - jest niezwykle ciekawy. Zawiera bowiem wiedzę, jaką niemiecki wywiad wojskowy posiadał na początku 1945 r. o polskiej konspiracji: Delegaturze Rządu, Armii Krajowej, Armii Ludowej, Narodowych Silach Zbrojnych i innych organizacjach. Zawiera też interesujący ogląd sytuacji politycznej i międzynarodowej, w jakiej w tym czasie znalazła się Polska.

"Na ogólnoeuropejskiej mapie oporu to właśnie polski ruch oporu jest w wielu dziedzinach wiodący i wzorcowy. [...] W ciągu dziejów naród polski dostarczył dowodów, że nawet pozbawiony swojej państwowości oraz własnej ochrony militarnej zdolny jest przez wiele generacji zachować swą żywotność. [...] Polska klęska w 1939 r. była tylko z pozoru totalna, ponieważ najważniejszy element z życia narodów, wola posiadania własnego narodowego państwa, nie uległa załamaniu" - napisano w raporcie.

O zawartości dokumentu, stopniu jego zgodności z prawdą, postaci autora i jego powojennych - również ciekawych losach - opowie historyk z Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie prof. Jan Rydel, współautor (razem z prof. Andrzejem L. Sową) polskiego wydania Raportu Gehlena.

Spotkanie odbędzie się we wtorek 18 marca 2025 r. o godz. 17 w Muzeum AK w Krakowie przy ul. Wita Stwosza 12. Wstęp wolny.