2 września 2025 r. Muzeum Armii Krajowej w Krakowie, Zarząd Obszaru Południowego Zrzeszenia "WiN" w Krakowie i krakowski oddział IPN zapraszają na spotkanie z okazji 80. rocznicy utworzenia Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość". Honorowy Patronat nad wydarzeniem objął Prezydent RP Karol Nawrocki.

Obchody rozpoczną się nabożeństwem odprawionym o godz. 9 w kościele Kapucynów przy ul. Loretańskiej 11. Początek uroczystości w Muzeum AK wyznaczono na godz. 12.

Program obejmuje m.in. wystąpienia: przedstawiciela Muzeum, prezes Zarządu Obszaru Południowego Zrzeszenia "WiN" w Krakowie Małgorzaty Janiec i dyrektora Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Krakowie dr. hab. Filipa Musiała.

Wykład o historii Zrzeszenia "WiN" wygłosi zastępca dyrektora krakowskiego Oddziału IPN dr. Michał Wenklar. Kajetan Rajski z Fundacji Kwartalnika "Wyklęci" porozmawia z dziećmi Żołnierzy Wyklętych: Jadwigą Ostafin-Martyną, Franciszkiem Batorym i Markiem Franczakiem. Nastąpi też odśpiewanie "Hymnu Zaporczyków".

Zrzeszenie "Wolność i Niezawisłość" powstało 2 września 1945 r. w Warszawie. Było organizacją konspiracyjną prowadzącą opór wobec nowego, komunistycznego zniewolenia Polski. Opierało się na strukturach, kadrze i oddziałach partyzanckich rozwiązanej Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj, a zdecydowaną większość jej członków stanowili byli żołnierze Armii Krajowej.

Początkowo miała być organizacją cywilną, działającą metodami politycznymi. Jednak nasilające się represje sprawiły, że sięgnęła po walkę zbrojną.

Zrzeszenie uznawało zwierzchność rządu polskiego i Naczelnego Wodza w Londynie. Domagało się opuszczenia Polski przez Armię Czerwoną, odrzucało granicę wschodnią ustaloną w Jałcie. Przez pewien czas wspierało także opozycyjne Polskie Stronnictwo Ludowe.

Zwalczanie "WiN" rozpoczęły polskie i sowieckie organy bezpieczeństwa. Członkowie Zrzeszenia byli aresztowani i skazywani, a kolejne zarządy główne likwidowane.

Spotkanie rocznicowe odbędzie się we wtorek 2 września 2025 r. o godz. 12 w siedzibie Muzeum Armii Krajowej przy ul. Wita Stwosza 12 w Krakowie. Wstęp wolny.