31 marca 2026 r. do naszego Muzeum trafił wyjątkowy dar. Krakowski Komitet Opieki nad Kopcem Józefa Piłsudskiego przekazał nam pamiątki po płk. Wiesławie Żakowskim, oficerze 3. Pułku Ułanów Śląskich, uczestniku wojny polsko-bolszewickiej i kampanii wrześniowej, żołnierzu ZWZ-AK ps. "Zagraj", po wojnie działaczu antykomunistycznej opozycji.
25 lutego na Ogólnym Zebraniu Komitetu Opieki nad Kopcem Piłsudskiego podjęto decyzję o przekazaniu pamiątek zgromadzonych przez płk. Żakowskiego do naszej placówki. Pamiątki te trafiły do Komitetu dzięki wnuczkom pułkownika - Marcie Kalicie i Izabelli Karbownickiej-Kolasińskiej - teraz natomiast wzbogacą nasze zbiory.
Dar jest bogaty. Obejmuje liczne, gromadzone przez wiele lat dokumenty, korespondencję, fotografie, materiały, publikacje i wycinki. Są wśród nich życiorysy pułkownika, pisane przez niego i do niego listy, zdjęcia, służbowe zaświadczenia, a także materiały jego żony Jadwigi Żakowskiej ps. "Żaba".
Szczególnie cenne są dokumenty pochodzące z okresu służby Wiesława Żakowskiego w Armii Krajowej. Na przykład podpisane przez dowódcę 106. Dywizji Piechoty AK ppłk. Bolesława Nieczuję-Ostrowskiego "Bolka": odznaczenie Krzyżem Walecznych z 21 września 1944 r., pochwała za wyróżniającą się służbę z 6 grudnia 1944 r. i awans na majora z 15 stycznia 1945 r.
Są też dokumenty ujawnieniowe z września i października 1945 r., opis przebiegu służby i rekomendacja do odznaczenia Krzyżem Virtuti Militari za bohaterską postawę w bitwie pod Tomaszowem Lubelskim 20 września 1939 r. wystawiona przez byłego dowódcę 3. Pułku Ułanów Śląskich płk. Czesława Chmielewskiego.
Mieszkając po wojnie w Krakowie płk Żakowski działał w środowisku kombatanckim i Komitecie Opieki nad Kopcem Józefa Piłsudskiego, w którym był honorowym wiceprzewodniczącym. Cały czas gromadził wydawnictwa i publikacje o tematach, którymi się interesował: historią 3. Pułku Ułanów Śląskich, 106. Dywizją Piechoty AK i Inspektoratem "Maria", marszałkiem Józefem Piłsudskim, władzami polskimi na uchodźstwie, historią ziemiaństwa...
Materiały związane z tymi wszystkimi zagadnieniami znajdują się w przekazanym nam darze. Spośród ciekawszych wymieńmy choćby maszynopisy prac "Historia 3 Pułku Ułanów /kronika, rozkazy, meldunki/ 1917-1920 r.", "Losy ziemian powiatu pińczowskiego 1939-1945" Ludwika Ślaskiego i Bogdana Thugutta oraz wspomnień Albina Piechoty "Byłem żołnierzem Września i Armii Krajowej 1939-1945", egzemplarze wydawanego w Londynie "Ułana Śląskiego. Komunikatu Koła Pułkowego Pułku 3. Ułanów Śląskich" czy wydawnictwo z maja 1935 r. "Gdy Wódz odchodził w wieczność..." będące fotograficzną relacją z pogrzebu Józefa Piłsudskiego.
Płk Wiesław Żakowski urodził się w 1901 r. w rodzinie ziemiańskiej. Jako nastolatek należał do skautów i POW, a w listopadzie 1918 r. zgłosił się do Wojska Polskiego. Służył w 3. Pułku Ułanów, w którym osiągnął stopień oficerski. Do cywila odszedł w 1935 r. W kampanii wrześniowej wziął udział w bitwie pod Tomaszowem Lubelskim, w której odznaczył się odwagą i został ranny. Po wyleczeniu włączył się w konspirację i działał w ZWZ-AK w rejonie Pińczowa i Olkusza. W 1944 r. służył w 106. Dywizji Piechoty AK w Miechowskiem. Za udział w Akcji "Burza" został odznaczony Krzyżem Walecznych. Po wojnie został aresztowany przez UB i skazany na cztery lata więzienia. Na wolność wyszedł w 1953 r. Osiadł w Krakowie. Działał w ZBoWiD, potem w "Solidarności", Komitecie Opieki nad Kopcem Józefa Piłsudskiego i Związku Żołnierzy Armii Krajowej.
W 1989 r. z rąk Leszka Moczulskiego otrzymał legitymację honorowego członka Konfederacji Polski Niepodległej. Zmarł 15 lipca 1989 r. w Krakowie. Spoczął na cmentarzu Rakowickim.
Komitetowi Opieki nad Kopcem Józefa Piłsudskiego i wnuczkom pułkownika dziękujemy za cenny dar.
