W wieku 102 lat odszedł Zbigniew Radłowski ps. "Ohm", żołnierz Armii Krajowej, uczestnik Powstania Warszawskiego i były więzień niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz. O jego śmierci poinformowała Fundacja Nie Zapomnij o Nas.
Pogrzeb odbędzie się na Cmentarzu Rakowickim w dniu 9.11.2026 (poniedziałek), o godz. 11.00 - poprzedzi go Msza św. w kaplicy.
**********
Mjr Zbigniew Jerzy Radłowski ps. Ohm
(* 22.08.1924 Warszawa / + 01.11.2026 Kraków)
Był kadetem Korpusu Kadetów numer 2 w Rawiczu. Gdy wybuchła II wojna, kadet Radłowski natychmiast zameldował się w Gnieźnie do służby wojskowej, ale został odesłany do domu jako małoletni. Następnie był ewakuowany z rodzinami oficerskimi na wschód. Po rozbiciu transportu pod Starachowicami rodzina postanowiła przedostać się do Warszawy, gdzie mieszkał ojciec matki.
Zaangażował się w kolportaż tajnej prasy, choć formalnie nie był jeszcze zaprzysiężonym członkiem konspiracji. Kiedy drukarnia wpadła wraz z całą rodziną został aresztowany 4.12.1940 roku i osadzony na Pawiaku, w czasie przesłuchania do niczego się nie przyznawali wykorzystując fakt, że w czasie rewizji nic w ich domu nie znaleziono. Zbigniew po przesłuchaniach w Alei Szucha mimo, że niczego mu nie udowodniono został więziony 6.01.1941 r. do KL Auschwitz, gdzie dostał numer obozowy 8252. Rodzina cały czas podejmowała starania o jego zwolnienie. W obozie zginęli mężowie sióstr matki, których gestapo aresztowało razem z nim. Dzięki koneksjom rodziny i przedwojennym kontaktom towarzyskim rodziców (poprzez córkę Emila Wedla - Zofię i staraniom Adama Ronikiera Prezesa Rady Głównej Opiekuńczej), udało się matce uzyskać 25.05.1941 r. jego zwolnienie z obozu koncentracyjnego.
Po wyjściu na wolność przez kilka miesięcy dochodził do siebie w majątkach ziemiańskich pod Warszawą, na początku 1943 r. przystąpił do konspiracji w Batalionie AK "Chrobry". po ukończeniu 11.11.1943 r. Szkoły Podoficerów Piechoty został awansowany do stopnia st. strzelca.
W czasie okupacji siostra matki działała w "Żegocie", on sam również uczestniczył w wielu akcjach ratowania i ukrywania Żydów.
Od początku powstania walczył na terenie Mokotowa w Pułku "Baszta" - Batalion "Olza", Kompania O-2, 1 pluton. W dniu 27.09.1944, został wraz z 300. powstańcami przeprowadzony na ulicę Różaną, skąd po kilku etapach ostatecznie został przetransportowany do stalagu X B Sandbostel, w którym przebywał, aż do jego wyzwolenia przez wojska kanadyjskie. Następnie przedostał się do Włoch, gdzie wstąpił do 1 Pułku Ułanów Krechowieckich w 2 Korpusie Polskim.
Do Polski wrócił w grudniu 1945 r. i zamieszkał wraz z rodziną w Krakowie. Przez dwa i pół roku ukrywał się u nich cichociemny - mjr Andrzej Rudolf Czaykowski, ps. Garda, aresztowany przez UB. Aresztowany został również Zbigniew i skazany na 12 lat więzienia za szpiegostwo na rzecz wywiadu angielskiego. Po amnestii w 1956 r. został zwolniony z więzienia. Wyrok odsiadywał w Warszawie na ul. Rakowieckiej.
Wraz z nim represjonowane były: jego matka, ciotka i siostry, przebywały w komunistycznych więzieniach do 1956 roku.
Po wyjściu z więzienia przez lata pracował jako inżynier w Przedsiębiorstwie Geofizyki Górnictwa Naftowego - Kraków.
Po 1989 zaangażował się bardzo aktywnie w pracę na rzecz kombatantów oraz popularyzacji wiedzy o Armii Krajowej, był wieloletnim prezesem Koła Krowodrza ŚZŻAK w Krakowie.
Był autorem pozwu przeciwko niemieckiej telewizji publicznej ZDF za sceny w serialu "Nasze matki, nasi ojcowie" sugerujące, że w AK powszechny był antysemityzm. Jednocześnie relatywizował odpowiedzialność Niemców za zbrodnie II wojny światowej.
Został odznaczony m.in. Krzyżem Komandorskim OOP, Krzyżem Oficerskim OOP, Medalem Wojska trzykrotnie nadanym, Krzyżem Armii Krajowej, Krzyżem Partyzanckim, Krzyżem Oświęcimskim, Warszawskim Krzyżem Powstańczym, Medalem za Warszawę 1939-1945, medalem Stulecia Odzyskanej Niepodległości, francuskim Medalem Wojskowym, Kadecką Odznaką Pamiątkową na wstążce.
Tekst: Małgorzata Koszarek
