W poniedziałek 23 marca 2026 r. Muzeum AK otrzymało dar od dr. Stanisława Chemicza, byłego piłkarza, trenera i działacza sportowego, a także znanego krakowskiego historyka sportu.
Doktor Chemicz przekazał do naszych zbiorów część materiałów, jakie zgromadził podczas swoich badań dziejów krakowskiego sportu i losów krakowskich sportowców podczas II wojny światowej.
Wśród przekazanych pamiątek są dokumenty po Aleksandrze Wodce, zasłużonym działaczu "Juvenii" i organizatorze rozgrywek piłkarskich w czasie okupacji. Znalazły się wśród nich: tabela wyników turnieju piłkarskiego rozegranego w Krakowie 7 sierpnia 1940 r., w którym wzięły udział m.in. "Cracovia", "Wisła", "Garbarnia", "Sparta" i "Zwierzyniecki" (zwycięzcy: "Wisła", "Zwierzyniecki", "Garbarnia"), tabela wyników meczów "Juvenii" w 1941 r., regulamin placu sportowego "Juvenii" wydany 20 marca 1941 r. przez niemieckiego starostę Krakowa, a także dyplom dla drużyny "Prądniczanki" za udział w "błyskawicznym turnieju piłkarskim urządzonym na boisku >>Juvenia<< od dnia 21 września do 27 października 1940 r.".
Interesujący jest dokument z 5 marca 1941 r. z odpowiedzią komisarza ds. sportu w rządzie Generalnego Gubernatorstwa skierowaną do kierownika Placu Sportowego "Juvenia", wspomnianego Aleksandra Wodki: "Na Pana zapytanie, czy polska młodzież może uprawiać sport, odpowiadam Panu, że według linii wytycznych Rządu Generalnego Gubernatorstwa Polacy nie mogą uprawiać sportu w ramach organizacji. Naturalnie każdy może osobiście uprawiać kulturę sportową"...
Gość przekazał nam także oryginał swojej pracy doktorskiej, napisanej w 1982 r. na Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie i zatytułowanej "Sport polski na terenie Krakowa w latach okupacji hitlerowskiej 1939-1945". Doktorat powstał pod opieką naukową dr. Kazimierza Toporowicza (późniejszego profesora, historyka kultury fizycznej, byłego rektora AWF).
Doktorat dr. Chemicza to liczący 337 stron maszynopis, uzupełniony licznymi dopiskami, notatkami i wycinkami prasowymi. Rozdział V poświęcony jest działalności krakowskich sportowców w ruchu oporu, w tym oczywiście w Armii Krajowej.
Stanisław Chemicz (ur. w 1940 r.) był piłkarzem "Polonii" Jelenia Góra, a potem Cracovii, w której rozegrał 153 mecze (także w pierwszej lidze). Po zakończeniu kariery piłkarskiej rozpoczął pracę trenerską w krakowskich klubach. W "Wiśle" stworzył Szkółkę Piłkarską, która wychowała wielu zawodników. Trenował także reprezentację Polski juniorów U-16 i U-18. W 1983 r. obronił doktorat na krakowskiej AWF. Napisał dwie cenne książki: "Piłka nożna w okupowanym Krakowie" i "Sport w Krakowie w latach 1939-1945".
Panu doktorowi dziękujemy za przekazane pamiątki. Zaprezentujemy je na czasowej wystawie.
Tekst i fot.: Paweł Stachnik
