Zapraszamy od 10 do 17 z wyjątkiem poniedziałków

Zamach w kasynie przy al. Szucha



19 maja 1942 roku Wydział Sabotażu konspiracyjnej organizacji pn. "Polscy Socjaliści" dokonał zamachu bombowego w kasynie zarządzanym przez Niemców ale przeznaczonym wyłącznie dla Polaków z niemieckiej dzielnicy policyjnej w Warszawie. Celem zamachu było ukaranie przedstawicieli środowisk kolaborujących z Niemcami.

Organizacje konspiracyjne w czasie II wojny światowej starały się na różne sposoby zniechęcać Polaków do kolaboracji i uczestnictwa w “kulturze" serwowanej im przez Niemców. Szerokim echem odbijały się akcje gazowania kin. Tylko świnie siedzą w kinie! Wbrew pozorom, hasło głoszone przez Polskie Państwo Podziemne nie dotyczyło tylko miejsca, gdzie można było obejrzeć filmy, ale również inne obiekty dla Polaków, które prowadzili Niemcy. Jednym z takich miejsc były kasyna.

Polscy Socjaliści to tajna organizacja polityczna założona w 1941 r. w Warszawie, powstała w wyniku zjednoczenia grup socjalistycznych, skupionych wokół pism konspiracyjnych: "Barykada Wolności", "Gwardia", "Zagadnienia", "Na Barykadzie". Jej organizacją zbrojną były Formacje Bojowo-Milicyjne. Polscy Socjaliści wchodzili w skład Politycznego Komitetu Porozumiewawczego. Na przełomie 1942 i 1943 r. część działaczy postanowiła przejść do PPS-WRN, a pozostali w kwietniu 1943 r. utworzyli Robotniczą Partię Polskich Socjalistów. Najbardziej znani członkowie PS to Adam Próchnik, Edward Osóbka oraz Leszek Raabe.

Członkowie organizacji Polscy Socjaliści postanowili dokonać bardziej wymownej i spektakularnej akcji w stosunku do kolaborantów. Miała to być przestroga. Kasyno przy Alei Szucha 29 w Warszawie funkcjonowało w okresie dwudziestolecia międzywojennego jako oficerskie kasyno garnizonowe. Od 1940 r. było przeznaczone dla polskich funkcjonariuszy niemieckiego aparatu bezpieczeństwa, ich współpracowników i kolaborantów. Polscy Socjaliści postanowili ukarać przychodzących do niego kolaborantów i dać sygnał innym, że nie są bezkarni. Szef wydziału sabotażu Polskich Socjalistów Tadeusz Koral ps. "Krzysztof" oraz Halina Karin-Dębnicka 19 maja 1942 r. weszli do kasyna i zamówili jedzenie. W lokalu ukryli bombę pozostawioną w torebce i po prostu wyszli. Wybuch bomby zranił kilku klientów kasyna.

Tadeusz Koral urodził się w Wilnie w 1910 roku. Przed II wojną światową był związany z Czerwonym Harcerstwem. Był członkiem Polskiej Partii Socjalistycznej, a za swoją działalność polityczną był aresztowany przez władze sanacyjne. W 1939 roku zmobilizowany walcząc trafił do niemieckiej niewoli, z której wyszedł po roku. Brał udział nie tylko w zamachu na kasyno przy ul. Szucha, ale również na dom gestapo na Alejach Ujazdowskich oraz siedzibę gubernatora Fishera. Później aresztowany, był więziony na Pawiaku, następnie w obozach koncentracyjnych (np. Gross-Rosen, Mauthausen). Po zakończeniu wojny powrócił do działalności politycznej, był posłem na Sejm Ustawodawczy i wicewojewodą olsztyńskim.

na fot. Budynek kasyna w czasie I wojny światowej

fot. Autorstwa nieznany/unknown - A collection of Warsaw postcards, Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=67258801

Zmień ustawienia cookies