We wtorek 17 czerwca o godz. 12 Muzeum Armii Krajowej w Krakowie zaprasza na otwarcie nowej wystawy czasowej zatytułowanej "Riazańczycy. AK w łagrach". Opowiada ona o żołnierzach AK więzionych w latach 1944-1947 w sowieckim łagrze w Riazaniu-Diagilewie.

Po wejściu na ziemie polskie Armii Czerwonej w 1944 r. sowieckie władze bezpieczeństwa rozpoczęły szeroko zakrojone represje wobec członków AK. Żołnierzy podziemnych sił zbrojnych aresztowano, umieszczano w więzieniach i obozach przejściowych, a następnie wysyłano do łagrów w ZSRS. Szacuje się, że do końca 1944 r. zesłano w ten sposób około 20 tys. akowców.

Historię jednego z miejsc zesłaniaopowiada najnowsza wystawa czasowa w Muzeum Armii Krajowej. Łagier w Riazaniu-Diagilewie przeznaczony był dla kadry dowódczej Armii Krajowej oraz lokalnych Delegatów Rządu; trzymano tam także żołnierzy Batalionów Chłopskich. W obozie tym w latach 1944-1947 przebywało kilka tysięcy żołnierzy AK z Wileńszczyzny, Podlasia, Lubelszczyzny i Lwowa.

Oficerowie internowani w Riazaniu-Diagilewie nie musieli pracować (inaczej niż podoficerowie i szeregowcy), ale dotykały ich wszystkie niedogodności łagrowej egzystencji: słabe wyżywienie, złe warunki bytowe, ciężki klimat, a także przesłuchania prowadzone przez funkcjonariuszy Smiersza.

Ekspozycja przedstawia historię obozu z perspektywy jednego z jego więźniów, Jerzego Polaczka (1919-1997), który nosił się z zamiarem napisania książki o riazańskim łagrze. Nie zdążył tego zrobić przed śmiercią, a rękopisy i zebrane materiały jego rodzina przekazała w 2001 r. do Biblioteki Jagiellońskiej.

Głównym elementem wystawy są rysunkowe portrety więźniów wykonane w obozie przez Mieczysława Skrzypińskiego i Jana Ptaszyńskiego oraz przedmioty osobiste więzionych, świadczące o ciężkich i prymitywnych warunkach panujące w łagrze.

Ekspozycja powstała we współpracy z Biblioteką Jagiellońską i Fundacją Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, partner to Stowarzyszenie Środowisko Borowiczan Sybiraków. Kuratorem jest dr Tomasz Dudek z Uniwersytetu Jagiellońskiego/Biblioteki Jagiellońskiej/Fundacji Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego.

Wernisaż odbędzie się we wtorek 17 czerwca o godz. 12 w Muzeum AK przy ul. Wita Stwosza 12 w Krakowie. Wstęp wolny. Wystawę będzie można oglądać do końca maja 2026 r.