Żołnierz Armii Krajowej, powstaniec warszawski, działacz podziemia antykomunistycznego.

Urodził się 4 VIII 1924 r. w Stanisławowie, jako syn Mieczysława, legionisty, kartografa, oficera Wojska Polskiego oraz Marii, z domu Robinson. Jego matka z pochodzenia była Angielką - jej rodzina osiedliła się w Polsce w okresie międzywojennym. Wychowywał się w Warszawie, gdzie jego ojciec pracował w Wojskowym Instytucie Geograficznym. Uczęszczał do Prywatnej Koedukacyjnej Szkoły Powszechnej "Rodziny Wojskowej".

Wybuch II wojny światowej zastał go w Stanisławowie, w trakcie wakacji u dziadków. Do Warszawy powrócił - w ramach wymiany ludności pomiędzy III Rzeszą a ZSRS - pod koniec 1940 r. W 1942 r. wstąpił do Armii Krajowej, przyjmując pseudonim "Wig". W konspiracji ukończył kurs minerski. Po wybuchu Powstania Warszawskiego służył w 1 batalionie "Bałtyk" w pułku "Baszta". 20 VIII 1944 r. w trakcie szturmu na Dom Wedla został ranny w nogę. Po niepowodzeniu ewakuacji z Mokotowa został wzięty do niewoli.

Udało mu się uciec z obozu w Pruszkowie, po czym ukrywał się w Brwinowie. Po zakończeniu wojny i powrocie ojca z niewoli niemieckiej wyjechał z nim do Wrocławia. Tam zaangażował się w działalność Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj, a następnie Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość". W ramach działalności podziemnej zajmował się wyrabianiem fałszywych dokumentów. Jednocześnie studiował architekturę na Politechnice Wrocławskiej.

W lipcu 1946 r. ze względu na zagrożenie ze strony komunistycznego aparatu represji jego ojciec, prezes Okręgu Wrocław "Wschód" WiN, zdecydował się rozwiązać podległe mu struktury i wyjechać z synem na Zachód. W październiku 1946 r. przez Czechosłowację i Austrię Jerzy trafił do Niemiec, gdzie wstąpił do 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej. Po zdemobilizowaniu jednostki w 1947 r. zdecydował się przenieść do Francji.

W Paryżu podjął studia w Institut d'urbanisme de Paris, uzyskując zawód urbanisty. Po przejściu na emeryturę był aktywnym działaczem polonijnym. Między innymi brał udział w odczytach dla młodzieży francuskiej na temat najnowszej historii Polski, ze szczególnym uwzględnieniem dziejów Armii Krajowej. Zmarł 5 II 2025 r. w swoim domu we Francji.

Adrian Świerbutowski

Literatura:
G. Szumański, Ombres et lumières. AK - Insurrection de Varsovie - WiN. Une épopée de combattants, Paris 2009.
J. Szumański, Szumańscy, 2019, kronika rodzinna, mps. udostępniony przez autora, s. 396-400.
M. Gałęzowski, Szumański Mieczysław Leon Ludwik (1896-1973), [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. XLIX, Kraków-Warszawa 2013, s. 318-321.