W czwartek 17 września odbyła się kolejna edycja Zlotu im. mjr. Juliana Zubka "Tatara". Jak co roku, wydarzenie to zostało zorganizowane przez PTTK Oddział "Beskid" w Nowym Sączu i tradycyjnie kulminacja wydarzeń miała miejsce w sąsiedztwie schroniska PTTK na Hali Łabowskiej (na wysokości ponad 1000 m n.p.m.).
Warunki pogodowe sprawiły, że tegoroczna edycja miała niezwykłą aurę tajemniczości. Las otaczający Halę Łabowską przed południem spowity był mgłą, z której wyłaniały się kolejne grupy maszerującej młodzieży. Celem ich wędrówki było upamiętnienie walki o niepodległą Polskę 9 kompanii III batalionu 1 Pułku Strzelców Podhalańskich AK, czyli partyzantów por. Juliana Zubka "Tatara".
Oficjalne uroczystości rozpoczęły się przy kamiennym pomniku z tablicą poświęconą 9 kompanii III batalionu 1 PSP AK. Doniosłości wydarzenia dodała przede wszystkim obecność potomków żołnierzy Armii Krajowej, którzy reprezentowali zmarłych bohaterów. Nie zabrakło także przedstawicieli władz samorządowych, m.in. burmistrza Piwnicznej-Zdroju Tomasza Michałowskiego, zastępcę prezydenta Nowego Sącza Bożeny Borkowskiej oraz przedstawiciela gminy Łabowa, funkcjonariuszy Karpackiego Oddziału Straży Granicznej oraz delegacji Popradzkiego Parku Krajobrazowego. Obecni byli także pracownicy Muzeum AK w Krakowie.
Uroczystość rozpoczęła się od przywitania gości i odśpiewania hymnu państwowego. Następnie dyrektor Szkoły Podstawowej w Łomnicy-Zdroju Zbigniew Janeczek odczytał Apel Poległych, a delegacje wraz z Rodzinami byłych żołnierzy AK złożyły pod pomnikiem kwiaty i znicze. W imieniu Muzeum AK kwiaty pod pomnikiem złożyli Katarzyna Osora i Arkadiusz Bąk z Działu Głównego Inwentaryzatora. Zespół "Włóczykije" z łomnickiej szkoły podstawowej przygotował krótki program artystyczno-patriotyczny.
Dla dzieci i młodzieży zorganizowano grę terenową i bieg na orientację. Namiot Muzeum AK był jednym z punktów gry, dlatego dla uczestników przygotowano karty z zadaniami z szyfrowania oraz uzbrojenia oraz prezentację historycznej broni strzeleckiej. Znajdowało się tam również stoisko promocyjne ze sklepikiem.
Na zakończenie organizatorzy imprezy podsumowali wyniki i wyłonili zwycięzców, którzy otrzymali nagrody. Muzeum Armii Krajowej w Krakowie zadbało również o okolicznościowe pakiety dla najlepszych zespołów.
*********
9 kompania 1 Pułku Strzelców Podhalańskich AK powstała we wrześniu 1944 r. na bazie oddziału partyzanckiego "Topór", znanego lepiej od pseudonimu dowódcy jako oddział "Tatara". Partyzanci por. Juliana Zubka operowali głównie w Beskidzie Sądeckim w rejonie pasma Jaworzyny Krynickiej. Oddział, przez który w ciągu kilku miesięcy przewinęło się łącznie prawie 180 konspiratorów, przeprowadził w trakcie swojej działalności kilkadziesiąt akcji aprowizacyjnych, sabotażowych, dywersyjnych i partyzanckich. W ich trakcie rozbrajano m.in. patrole nieprzyjaciela, w tym funkcjonariuszy Zollgrenzschutz, blokowano transporty na linii kolejowej Nowy Sącz-Grybów, a także przeprowadzano ataki na posterunki policji granatowej i żandarmerii niemieckiej.
Schronisko PTTK na Hali Łabowskiej powstało dzięki staraniom Władysława Stendery - byłego żołnierza AK ps. "Gwidon", "Pirat" z oddziału "Tatara". Jego początki sięgają 1953 r., gdy w tym miejscu powstał schron turystyczny. W latach 1973-1980 obiekt był rozbudowywany, w 2012 r. dostawiono przeszkloną werandę. Przy wejściu do schroniska znajduje się tablica upamiętniająca szlak bojowy oddziału "Tatara".
**********
Historia i działalność bojowa partyzantów z oddziału "Tatara" została obszernie opisana w publikacji: Bąk A., Bik M., Grott O., Karolczuk M., "Śladami Armii Krajowej w Małopolsce. Przewodnik historyczno-krajoznawczy", tom 2, Kraków 2021, wydanej przez Muzeum Armii Krajowej im. gen. Emila Fieldorfa "Nila" w Krakowie. Pozycja dostępna jest w naszym sklepie internetowym oraz Kasie Muzeum.
Tekst: K. Osora, A. Bąk
Fot. A Bąk
