Tuż przed 82. rocznicą wybuchu Powstania Warszawskiego pracownicy Muzeum AK odnowili patriotyczny napis na skale w miejscowości Skawica koło Suchej Beskidzkiej. Wiersz poświęcony powstańczej Warszawie wykuł 79 lat temu mieszkaniec Skawicy, 16-letni Józef Pacyga.
Jak co roku o tej porze do Skawicy udała się delegacja naszego Muzeum, by odnowić patriotyczne inskrypcje wyryte tam przed laty na kamieniach w miejscu zwanym Pod Mraźnicą przez młodego mieszkańca wsi Józefa Pacygę. Wiedziony poczuciem patriotyzmu szesnastolatek umieścił na dużej skale w lesie wiersz o powstańczej Warszawie. Wykuty przezeń tekst brzmiał:
"1944 Warszawo! Ruszył na cię wał pancerny / Runął deszcz ognistych bomb / Dzieci twoje, naród wierny / Bronił ciebie ząb za ząb".
Wiersz został umieszczony w 1947 r., a więc trzy lata po powstaniu. Na krawędzi skały znajduje się data 2 sierpnia 1947 r. i inicjały autora "PJ". Dzieło jest niezwykłym świadectwem patriotyzmu młodego chłopca z małopolskiej wsi, który w ten sposób chciał oddać hołd bohaterstwu stolicy.
Z kolei w miejscu zwanym Na Zalesiu chłopiec wykuł na wielkim głazie leżącym w potoku kilkanaście napisów upamiętniających ważne wydarzenia okresu wojny, m.in. "Napad Niemców na Polskę 1.IX. 1939 r. Kapitulacya Niemiec 8. V. 1945 r.", "Grunwald-1410-Berlin-1945" i hasło "Niech żyje Polska!".
W 2024 r. dzięki inicjatywie Muzeum AK te zapomniane inskrypcje zostały odczyszczone, sfotografowane i przedstawione na konferencji prasowej w Krakowie w przeddzień rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego - 31 lipca. Prezentacji towarzyszyła wystawa planszowa. Odtąd co roku latem przedstawiciele Muzeum jeżdżą do Skawicy, by przed rocznicą wybuchu powstania odnowić inskrypcje.
Tak było i tym razem. W środę 29 lipca delegacja MAK udała się do Skawicy i pod kierunkiem muzealnej konserwator zabytków usunęła ze skały z wierszem mech, porosty i inne rośliny, oczyściła je, umyła i poprawili widoczność liter. W miejscowym sklepie pozostawiła przygotowane przez Muzeum ulotki informujące o napisach i ich autorze.
W pracy uczestniczyli: kierownik Działu Przechowywania Zbiorów Marek Bik, konserwator Agata Mamoń-Prokop oraz Paweł Stachnik z Działu Komunikacji i Informacji.
Tekst i fot.: Paweł Stachnik
