fbpx
Urodził się Stanisław Skalski

Urodził się Stanisław Skalski


27 listopada 1915 r.  w Kodymie w pobliżu Odessy urodził się Stanisław Skalski, jeden z najlepszych polskich pilotów myśliwskich z okresu II wojny światowej.

W 1918 r. jego rodzina przeniosła się w granice II RP – do Dubna. Skalski od młodzieńczych lat marzył o karierze w lotnictwie. W 1936 r. rozpoczął naukę w Szkole Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie, którą następnie kontynuował w Wyższej Szkole Pilotażu w Grudziądzu.

Podczas II wojny światowej służył 142 eskadrze myśliwskiej III/4 dywizjonu myśliwskiego w Toruniu. 1 września 1939 r. wykazał się wielkim heroizmem, kiedy po zestrzeleniu wspólnie z Marianem Pisarkiem niemieckiego samolotu, pomógł rannej załodze, ratując ją tym samym od linczu ze strony okolicznych mieszkańców. Tylko w pierwszym tygodniu wojny wykonał aż 5 skutecznych zestrzeleń maszyn wroga. Polskę opuścił 17 września. W 1940 r. walczył w 501 dywizjonie myśliwskim Royal Air Force, odnosząc liczne sukcesy, został zestrzelony 5 września 1940 r., a po krótkiej przerwie pod  koniec października tego samego roku powrócił za stery samolotu. Od 1 marca 1941 r. służył w polskim 306 dywizjonie myśliwskim, którego jednym z zadań była ochrona alianckich formacji bombowych, dokonujących nalotów na niemieckie cele. Następnie został przeniesiony do dywizjonu 316, gdzie dowodził jedną z eskadr. W maju 1942 r. został powołany na dowódcę 317 dywizjonu, z czego w dość krótkim czasie zrezygnował. W listopadzie tego samego roku podjął się funkcji instruktora w 58. Jednostce Szkolenia Operacyjnego. Od początku 1943 r. walczył w Afryce Północnej w składzie Polish Fighting Team, który na jego cześć i za jego podniebne dokonania został nazwany „Cyrkiem Skalskiego”. Po opuszczeniu Afryki dowodził 601. squadronem RAF we Włoszech, a następnie walczył w trakcie inwazji alianckiej w Normandii.

W 1947 r. powrócił do kraju. W roku następnym został aresztowany przez służby komunistycznej władzy. W 1950 r. został skazany na karę śmierci, wyroku nie wykonano, a karę zamieniono na dożywotnie pozbawienie wolności. W 1956 r. opuścił mury więzienne i w tym samym jeszcze roku rozpoczął służbę wojskową. W służbie czynnej przebywał kolejnych 12 lat. Potem przez trzy lata zaangażował się w pracę w Aeroklubie. W 1988 r, będąc już na emeryturze został awansowany na stopień generała brygady. Po 1989 r. zaangażował się w działalność polityczną. Zmarł w 2004 r., jego doczesne szczątki spoczęły na warszawskich Powązkach.

Fot. Stanisław Skalski podczas działań II wojny światowej, domena publiczna.