Niemcy aresztowali gen. Stefana Roweckiego ps. Grot, dowódcę Armii Krajowej

Niemcy aresztowali gen. Stefana Roweckiego ps. Grot, dowódcę Armii Krajowej


Stefan Rowecki ps. Grot urodził się 25 grudnia 1895 r. w Piotrkowie Trybunalskim, w którym spędził dzieciństwo i wczesną młodość. Od najmłodszych lat wykazywał dużą aktywność i postawy patriotyczne. Działał w harcerstwie, a od 1913 r., kiedy zamieszkał w Warszawie wstąpił do Polskich Drużyn Strzeleckich. Od 1912 r. był uczniem Średniej Szkoły Mechaniczno-Technicznej M. Mittego w Warszawie. W styczniu 1914 r. ukończył kurs podoficerski w Rabce. W czasie I wojny światowej służył w Legionach Polskich, a po kryzysie przysięgowym był internowany. W listopadzie 1918 r. uczestniczył w rozbrajaniu Niemców w Warszawie. Brał czynny udział w wojnie polsko-bolszewickiej, jako szef Oddziału II Sztabu Frontu Południowo-Wschodniego. Po zakończeniu działań wojennych, Stefan Rowecki rozwijał swoją karierę wojskową, doszkalając się oraz pracując w Wojskowym Instytucie Naukowo-Oświatowym jako szef Wydziału I Naukowego. W kolejnych latach działał między innymi jako twórca i redaktor „Przeglądu Wojskowego” oraz był dowódcą w 55. Poznańskim Pułku Piechoty w Lesznie. Dowodził również Brygadą KOP „Podole”, a od lipca 1938 r. był dowódcą piechoty dywizyjnej 2 Dywizji Piechoty Legionów w Kielcach.
W listopadzie 1939 r. stanął na czele Związku Walki Zbrojonej. Najdłużej ze wszystkich zajmował stanowisko komendanta Polskiego Państwa Podziemnego. Od 1940 r. był komendantem Obszaru Warszawskiego ZWZ, od 30 czerwca 1940 r. był komendantem głównym ZWZ i dowódcą Sił Zbrojnych w kraju. Z właściwą sobie energią i determinacją przystąpił do realizacji zadania organizacji struktur militarnych konspiracji, szczególnie wobec braku zaufania społecznego do dowództwa wojskowego, które nastąpiło po klęsce wrześniowej. To z polecenia „Grota” powstała komórka specjalna „N”, która zajmowała się prowadzeniem działań propagandowych wymierzonych w Niemców. 14 lutego stanął na czele Armii Krajowej, powstałej z przemianowanego ZWZ. Przeprowadził reformę jej struktur, tak aby działania i dowodzenie było sprawniejsze. Wspólnie ze współpracownikami przygotowywał również plan organizacji powstania powszechnego, które Polskie Państwo Podziemne planowało przeprowadzić, na koniec wojny. Jako najważniejszy człowiek w Polskim Podziemiu Rowecki nie chciał zgodzić się na ochronę osobistą wywiadu AK, ograniczając ją jedynie do spotkań służbowych. Uważał, że ma większe szanse uniknąć aresztowania, poprzez swoiste wtopienie się w tłum mieszkańców Warszawy. W tym celu zmienił mocno swój wygląd i poruszał się z kennkarte poświadczającą pracę w niemieckiej administracji. Zdrada przyszła jednak z najmniej spodziewanej strony, w szeregach wywiadu AK funkcjonowała siatka szpiegów Gestapo, w skład której wchodzili: Eugeniusz Świerczewski, Ludwik Kalkstein oraz jego żona Blanka Kaczorowska. 30 czerwca 1943 r. o godzinie 9.30 Stefan Rowecki został zadenuncjowany oraz aresztowany w mieszkaniu przy ul. Spiskiej 14 m. 10, które było lokalem konspiracyjnym. Jak po latach wspominała jego córka Irena, ojciec nie lubił tego lokalu, ponieważ prowadziło z niego tylko jedno wyjście. Jeszcze tego samego dnia „Grot” został przewieziony do Berlina, gdzie odrzucił niemiecką propozycję współpracy. Osadzono go jako więźnia honorowo w obozie koncentracyjnym w Sachsenhausen. Okoliczności śmierci Stefana „Grota” Roweckiego, nie są pewne – został on zamordowany z rozkazu Henricha Himmlera w konsekwencji wiadomości o wybuchu powstania warszawskiego między 2 a 7 sierpnia 1944 r.