Leopold Okulicki

Leopold Okulicki


Urodził się 12 listopada 1898 r. pod Bochnią. W 1913 r. wstąpił do Związku Strzeleckiego, a po wybuchu I wojny światowej wstąpił do Legionów Polskich służąc w II Brygadzie pod pseudonimem „Sęp”.  Podczas kryzysu przysięgowego odmówił złożenia przysięgi za co został wcielony do cesarsko-królewskiej armii, w której służył na froncie włoskim. Po dezercji wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej, a po odzyskaniu niepodległości do odradzającego się Wojska Polskiego. W 1918 r. ukończył Szkołę Oficerów Rezerwy w Koszycach. W 1919 r. brał udział w wojnie polsko-ukraińskiej w rejonie Lwowa. W trakcie wojny z bolszewikami walczył pod Lidą, nad Berezyną oraz pod Komarowem. W okresie międzywojennym pełnił różne funkcje sztabowe, w tym w Dowództwie Okręgu Korpusu nr III w Grodnie, w dowództwie batalionu 75 pułku piechoty oraz funkcję wykładowcy taktyki broni połączonych w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie. Od września 1935 r. służył w Oddziale III Sztabu Głównego WP.

Po wybuchu  II wojny światowej brał udział w obronie Warszawy dowodząc na odcinku w Woli. Po kapitulacji stolicy wstąpił do Służby Zwycięstwu Polski, a w październiku 1939 r. został dowódcą okręgu w Łodzi. Od stycznia 1940 r. komendant Okręgu Łódź ZWZ używający pseudonimów „Kula”, „Pan Jan” i „Leopold”. W tym czasie przekazał mjr. Henrykowi Dobrzańskiemu ps. Hubal rozkaz generała Roweckiego nakazujący rozwiązanie Oddziału Wydzielonego Wojska Polskiego, któremu „Hubal” nie podporządkował się.  Zagrożony dekonspiracją przeniósł się do Warszawy, gdzie objął stanowisko Inspektora Komendy Głównej ZWZ, a następnie został mianowany komendantem terenów wschodnich pod zmienionym pseudonimem „Mrówka”.  Po przybyciu do Lwowa w styczniu 1941 r. został aresztowany, a następnie przewieziony do Moskwy. Po utworzeniu Polskich Sił Zbrojnych w ZSRS został szefem sztabu PSZ, a następnie dowódcą 7 Dywizji Piechoty. W kolejnych latach Naczelny Wódz gen. K. Sosnkowski mianował płk. Okulickiego dowódcą Bazy Przerzutowej i Ośrodka Wyszkolenia Cichociemnych w Bazie nr 10 pod Brindisi. Po przeszkoleniu spadochronowym został w nocy z 21 na 22 maja 1944 r. zrzucony do kraju objął stanowisko szefa Operacji i I zastępcy szefa Sztabu Komendy Głównej AK. Wbrew instrukcjom Naczelnego Wodza był jednym z głównych inspiratorów wybuchu powstania w Warszawie. 27 lipca 1944 r. mianowany komendantem organizacji „Nie”.  Po kapitulacji powstania warszawskiego został dowódcą AK, a jego zastępcą został gen. Emil Fieldorf „Nil”. 19 stycznia 1945 r. wydał rozkaz rozwiązujący Armię Krajową. Niedługo potem został aresztowany przez Sowietów i wywieziony do Związku Sowieckiego. Podczas pokazowego procesu przywódców Polskiego Państwa Podziemnego został skazany 21 czerwca 1945 r. na 10 lat więzienia. Zmarł w niewyjaśnionych okolicznościach, prawdopodobnie 24 grudnia 1946 r. zamordowany w więzieniu NKWD na Łubiance.

Został odznaczony m.in. Orderem Orła Białego, Orderem Virtuti Militari (IV klasy oraz dwukrotnie V klasy), Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Walecznych (czterokrotnie).